Poweshiek Skipperling (Oarisma poweshiek), mali leptir iz gornjeg srednjeg zapada SAD, 2022. je bio na ivici izumiranja sa manje od 10 jedinki u divljini. Zahvaljujući programima uzgoja u nekoliko zooloških vrtova, tokom 2024–2026. pušteno je ukupno više stotina do oko 1.500 jedinki na obnovljena staništa u Mičigenu i Manitobi. Glavni izazovi ostaju gubitak staništa i pesticidi, dok su prairie fen močvare ključne za oporavak vrste.
Poweshiek Skipperling Se Vraća: Leptir Koji Je 2022. Imao Manje Od 10 Jedinki Ponovo Naseljen
Poweshiek Skipperling butterfly, also known as Oarisma Poweshiek, perched on a green leaf© Setiani Antari/Shutterstock.com
Godinama je sićušni leptir Poweshiek Skipperling (Oarisma poweshiek), veličine vrha prsta, lepršao po prerijama gornjeg srednjeg zapada SAD. Do 2022. broj jedinki u divljini pao je ispod 10, pa je vrsta bila na ivici izumiranja.
Kako su spasili vrstu
Na ivici izumiranja, konzervacionisti iz nekoliko institucija pokrenuli su programe uzgoja u zatočeništvu i reintrodukcije. Ključni učesnici bili su Minnesota Zoo, Assiniboine Park Zoo (Kanada), John Ball Zoo u Grand Rapidsu i istraživači sa Michigan State University; pridružile su im se državne i federalne službe za zaštitu prirode.
„Naš posao je da sačuvamo, obnovimo i oporavimo vrste koje su rapidno u padu“, rekao je Nick Haddad, profesor integrativne biologije na Michigan State University. „Kako se područja vraćaju u prvobitno stanje, možemo ih ponovo pustiti u prirodu.“
Uzgoj i reintrodukcija
Uzgoj Poweshiek Skipperlinga u zatočeništvu zahteva stručnost: parenje i podsticanje reprodukcije su izazovni, ali kada se uspostavi populacija, ona u zatočeništvu brzo raste jer nema prirodnih predatora. Program u John Ball Zoo počeo je sa samo 32 jedinke, ali je tokom nekoliko sezona dao znatno veće prinose.
The tiny butterflies are named after both a county in Iowa and a Native American chief.©Setiani Antari/Shutterstock.com
Zoološki vrtovi nisu puštali sve jedinke odjednom – deo su zadržali kao rezervu kako bi mogli brzo pojačati uzgoj ako reintrodukovane populacije oslabe. Svaka puštena jedinka dobijala je mali obojeni trag radi praćenja preživljavanja i kretanja.
Vremenska linija puštanja
Reintrodukcije su se odvijale postepeno i u sve većem obimu: u 2024. je pušteno više od 500 leptira u Mičigenu, 2025. više od 1.300, a tokom leta 2026. sprovedena su ključna puštanja od oko 1.500 jedinki na obnovljenim lokalitetima u Mičigenu i Manitobi — među kojima je bila i lokacija u Mičigenu gde je vrsta bila potpuno nestala, što je označilo prvi takav poduhvat u SAD.
Stanište i uzroci propadanja
Poweshiek Skipperling preferira retko stanište nazvano prairie fen — vlažan travnati ekosistem koji je izuzetno biodiverzitetan i istovremeno koristan ljudima (kontrola poplava, prečišćavanje vode). Konzervacionisti smatraju da su masovni padovi populacije izazvani kombinacijom gubitka staništa i toksičnih insekticida, čiji su tragovi nađeni u uzorcima vode iz prairie fenova.
Captive breeding programs for butterflies often begin with caterpillars that transform into butterflies.©Nata.dobrovolskaya/Shutterstock.com
Širi značaj i dalje prepreke
Iako su reintrodukcije dale optimistične rezultate i divlje populacije sada prelaze broj jedinki u zatočeništvu na nekim lokalitetima, Poweshiek Skipperling ostaje kritično ugrožen i prisutan je samo na ograničenom broju pažljivo upravljanih lokacija. Opšte populacije leptira su pale za oko 22% u poslednjih 20 godina, što ukazuje na širi problem koji utiče na druge vrste.
Konzervacionisti apeluju na smanjenje upotrebe pesticida, zaštitu i obnavljanje prairie fen staništa i primenu iskustava iz ovih programa na druge ugrožene vrste, poput Mitchell's Satyr leptira.
Za sada: napredak je značajan, ali dugoročni opstanak vrste zavisi od nastavka upravljanih reintrodukcija, zaštite staništa i smanjenja pesticida.
Pomozite nam da budemo bolji.
