NASA kroz program Artemis planira povratak astronauta na Mesec, ciljajući prvi Artemis slet 2028. godine. Artemis III je predviđena kao demonstraciona misija u orbiti oko Meseca koja će testirati dokovanje Oriona sa komercijalnim landerima (SpaceX Starship i Blue Origin Blue Moon). SLS ima planirano lansiranje posade Artemis II 1. aprila 2026., dok Artemis IV i V treba da uspostave ritam i omoguće trajno ljudsko prisustvo na Mesecu.
NASA Cilja Povratak Astronauta Na Mesec Do 2028. Kroz Program Artemis
The Last Man on the Moon: Eugene Cernan poses by the American flag in his A7L spacesuit, December 1972. Artist NASA.
Prošlo je više od pola veka otkako su Eugene Cernan i Harrison "Jack" Schmitt poslednji put kročili na Mesec. NASA sada s programom Artemis radi na ambicioznom planu za povratak ljudi na lunarnu površinu i uspostavljanje dugotrajnijeg prisustva u i oko Meseca.
Artemis: naredni koraci
Program gradi na uspehu misija Artemis I i Artemis II. NASA je izabrala posade za Artemis III, koja je zamišljena kao ključna demonstraciona misija za testiranje tehnologija i procedura neophodnih za buduća sletanja.
The Last Man on the Moon: Eugene Cernan poses by the American flag in his A7L spacesuit, December 1972. Artist NASA.
Artemis II i lansiranje SLS rakete
Space Launch System (SLS) ima planirano lansiranje posade Artemis II 1. aprila 2026. godine, sa ciljem slanja posade prema orbiti oko Meseca i nastavka provera sistema Orion svemirskog broda.
Artemis III — demonstracija dokovanja i procena landera
Artemis III će služiti kao demonstraciona misija u orbiti oko Meseca. Tokom ove misije NASA će testirati ključne manevre približavanja i dokovanja između Orion svemirskog broda i komercijalnih landera koje razvijaju SpaceX i Blue Origin (najčešće pominjani: Starship i Blue Moon). Evaluacija ovih landera biće presudna za izbor sistema koji će preneti astronaute sa lunarne orbite na površinu tokom narednih misija.
April 1, 2026: NASA's Space Launch System (SLS) rocket launches the Artemis II crew to the moon.
Artemis IV, V i cilj za 2028.
NASA i dalje cilja da do 2028. godine ostvari prvo sletanje u okviru Artemis ere. Artemis IV je zamišljena kao misija koja bi mogla da uključi transport posade na površinu Meseca, dok bi Artemis V služila kao sledeći korak u uspostavljanju ritma — cilj je razviti ponovljiv i održiv plan sletanja, s idejom jedne misije godišnje u narednom periodu.
Zašto je ovo važno: Ove misije nisu samo povratak na Mesec zbog prestiža — cilj je izgradnja infrastrukture i procedura za trajno ljudsko prisustvo na i oko Meseca, što će poslužiti i kao odskočna daska za buduće misije dublje u svemir.
Istorijski podsetnik: Eugene Cernan je u decembru 1972. pozirao pored američke zastave u A7L svemirskom odelu kao poslednji čovek koji je hodao po Mesecu tokom misije Apollo 17.
Tačan raspored i konačan izbor landera zavise od daljih testova, tehničkih revizija i logističkih odluka, pa su datumi podložni promenama. Ipak, povratak astronauta na Mesec ostaje jedan od glavnih prioriteta NASA-e.
Pomozite nam da budemo bolji.
