Naegleria fowleri, retka ameba koja može izazvati primarni amebni meningoencefalitis, zarazila je tinejdžera iz Severne Karoline koji je sada u kritičnom stanju. Bolest brzo napreduje i ima vrlo visoku stopu smrtnosti, a većina slučajeva u SAD javlja se tokom toplijih meseci. Zdravstveni stručnjaci preporučuju izbegavanje toplih, stajaćih slatkih voda, sprečavanje ulaska vode u nos i korišćenje sterilne ili prokuvane vode za ispiranje nosa.
Tinejdžer Iz Severne Karoline Kritično Zbog Naegleria fowleri — Stručnjaci Upozoravaju Na Rizik U Toplim Slatkim Vodama
North Carolina teen critically ill after being infected with rare brain-eating amoeba
Tinejdžer iz Severne Karoline je u kritičnom stanju nakon što su državni zdravstveni zvaničnici povezali njegov slučaj sa retkom amebom Naegleria fowleri, koja se prirodno nalazi u toplim slatkim vodama kao što su bare, jezera i reke.
Šta je Naegleria fowleri?
Infekcija ovom amebom može dovesti do primarnog amebnog meningoencefalitisa (PAM) — brzo napredujuće i teške upalne bolesti mozga. Bolest počinje simptomima poput jakih glavobolja, groznice, mučnine i povraćanja, a može se nastaviti ukočenim vratom, napadima i komom. U većini slučajeva PAM završava fatalno u roku od nekoliko dana.
A brain infection due to the amoeba Naegleria fowleri is seen in this micrograph image. A North Carolina teenager is critically ill after being exposed to the amoeba, state health officials say (CDC/ Dr. Govinda S. Visvesvara)
Podaci i kontekst
U SAD se beleži manje od 10 potvrđenih slučajeva godišnje, a ukupno je od 1937. do 2025. dijagnostikovano oko 157 slučajeva; većina se javlja u julu i avgustu. Stopa smrtnosti je vrlo visoka — približno 97%.
Državni zvaničnici u Severnoj Karolini navode da je u toku istraga o mogućem izvoru izlaganja i da identitet pacijenta neće biti otkriven radi zaštite privatnosti porodice. Ranije ovog meseca osmogodišnja devojčica iz Luizijane preminula je nakon sumnje da se zarazila plivajući u jezeru.
This Centers for Disease Control and Prevention map shows where cases of Naegleria fowleri have been the highest across the U.S. from 1937 to 2025. The states shaded in the darkest blue color have the highest numbers and those in grey, with lower cases represented by lighter and lighter blues. Those in grey have not seen any cases (CDC)
„Iako su ove infekcije veoma retke, ovo je podsetnik da je ameba prisutna u našoj državi i širom SAD. Postoje mere koje ljudi mogu preduzeti da smanje rizik pri kupanju tokom toplijih meseci,“ izjavio je državni epidemiolog dr Zack Moore.
Zašto je rizik veći tokom vrućina?
Naegleria fowleri se više razmnožava u toploj vodi — može preživeti i pri veoma visokim temperaturama (do oko 46°C / 115°F). Intenzivniji i češći talasi vrućine, koje naučnici povezuju sa ljudski prouzrokovanim klimatskim promenama, povećavaju verovatnoću pojave ovih uslova.
Preporuke za bezbednost
Ne postoji način da se ameba potpuno ukloni iz prirodnog okruženja, ali postoje praktične mere koje smanjuju rizik:
- Avoid entering warm, stagnant freshwater when possible; prefer pools with proper disinfection.
- Ne potapati glavu pod vodu u toplim jezerima i barema; držati nos zatvoren prilikom skoka ili korišćenjem nosnog stega/čepa.
- Izbegavati aktivnosti koje mogu forsirati vodu kroz nos — skakanje, ronjenje ili vodeni sportovi pri visokim temperaturama.
- Ako koristite neti-pot ili ispirate nos, koristite sterilnu, destilovanu ili prethodno prokuvanu i ohlađenu vodu, u skladu sa preporukama CDC-a.
- Obratite pažnju na lokalna upozorenja i izveštaje javnog zdravlja o kvalitetu vode.
Gde su zabeleženi slučajevi?
CDC i drugi izvori beleže da se većina slučajeva u SAD koncentriše u južnim i srednjeatlantskim državama, ali evidentirani su i pojedinačni slučajevi u drugim regionima. Nivoi amebe su uočeni u rekreacionim vodama nekih nacionalnih parkova i velikih jezera, uključujući Lake Mead, Grand Teton i Yellowstone.
Za sada se istraga u Severnoj Karolini nastavlja, a zvaničnici neće davati dodatne detalje zbog privatnosti pacijenta.
Pomozite nam da budemo bolji.
