Istraživanje University of Surrey, koje je obuhvatilo preko 1.500 učesnika sa monitorima srca, pokazuje da prirodni zvučni pejzaži — naročito cvrkut ptica — dovode do povoljnih promena u srčanoj aktivnosti u poređenju sa saobraćajnom bukom. Saobraćajna buka može poništiti umirujući efekat prirodnih zvukova. Autori preporučuju urbane mere poput smanjenja brzine pored parkova i povećanja niskog rastinja kako bi se poboljšalo dobrostanje građana.
Cvrkut Ptice Umiruje — Jedan Prolazak Automobila Može Poništiti Efekat
Research shows that birdsong can soothe while traffic noise ramps up stress. Arne Dedert/dpa
Jedan od neželjenih aspekata gradskog života je stalna buka. Čak i kratak boravak na selu — maglovito jutro, sveže vazduh i muzika ptica — često deluje obnavljajuće i smirujuće.
Istraživanje tima sa University of Surrey dodatno potkrepljuje pretpostavku da prirodni zvučni pejzaži imaju pozitivne efekte na ljudsko zdravlje. U dva eksperimenata učestvovalo je više od 1.500 ljudi opremljenih monitorima srca, a naučnici su uporedili reakcije na zvuke ptica i na saobraćajnu buku.
Ključni nalazi
Autori navode da je izlaganje prirodnim zvukovima, posebno cvrkutu ptica, povezano sa povoljnim promenama u varijabilnosti srčanog ritma u poređenju sa izlaganjem saobraćajnoj buci, koja je izazivala fiziološki odgovor sličan stresu. Istraživači naglašavaju da kompleksnost i jačina zvučnog pejzaža igraju ulogu u tome kako ljudi percipiraju raznovrsnost ptica i koliko dobro se osećaju u takvim sredinama.
Research shows that birdsong can soothe while traffic noise ramps up stress. Klaus-Dietmar Gabbert/dpa
"Srednji do visok nivo kompleksnosti i amplitude zvučnog pejzaža može biti važan za to da ljudi percipiraju veću raznolikost ptica, dok je minimiziranje buke saobraćaja ključno za veće dobrostanje," pišu autori u časopisu People and Nature.
U dodatnim studijama iz Kanade i Čilea, istraživači su naveli da neuroznanstveni podaci podupiru osećanje da kontakt s prirodom donosi emocionalnu korist.
Preporuke za urbane sredine
Pošto ne mogu svi da provedu vreme na selu, naučnici predlažu praktične mere za gradove: smanjenje ograničenja brzine u ulicama pored parkova, povećanje gustine niskog rastinja i pojasnih barijera duž granica zelenih površina, kao i planiranje parkova dalje od prometnih saobraćajnica — kako bi se umanjio negativan uticaj buke.
Za građane, jednostavne strategije kao što su biranje mirnijih delova parka, korišćenje slušalica sa snimljenim prirodnim zvucima ili zagovaranje tihijih zona oko zelenih površina mogu poboljšati opuštanje i dobrostanje.
Zaključak: Iako cvrkut ptica ima umirujući efekat, taj benefit je osetljiv na prekide saobraćajnom bukom — zato urbane politike i dizajn parkova treba da uzmu u obzir zvučnu sredinu kako bi maksimizirali zdravstvene koristi prirode.
Pomozite nam da budemo bolji.
