Studija Univerziteta u Surreyju pokazuje da i relativno tihi zvuci saobraćaja mogu umanjiti psihološke i fiziološke koristi ptičjeg pevanja. Istraživanje je koristilo devet simuliranih zvučnih pejzaža i 1.500 učesnika; saobraćajna buka smanjivala je varijabilnost srčanog ritma (HRV) i osećaj opuštenosti. Veća raznolikost ptica pojačava korisne efekte, a autori predlažu mere poput snižavanja brzina i gustih pojaseva niskog rastinja oko parkova.
I Tihi Saobraćaj Ugušuje Umirujući Efekat Ptičjeg Pevanja, Pokazuje Studija
Bar winged prinia singing at tree branch, Singing bird© DSlight_photography/Shutterstock.com
Nova studija Univerziteta u Surreyju otkriva da čak i relativno tihi zvuci saobraćaja mogu znatno umanjiti psihološke i fiziološke koristi koje ljudi dobijaju slušanjem ptičjeg pevanja. Iako su ptičje pesme često povezane s opuštanjem i smanjenjem stresa, doprinos ove studije je u tome što pokazuje koliko lako gradska buka može narušiti taj efekat.
Šta su istraživači uradili?
Istraživači su kreirali devet simuliranih zvučnih pejzaža koji su kombinovali prirodne zvuke (pre svega ptičje pevanje) i različite nivoe saobraćajne buke. U studiji je učestvovalo 1.500 ispitanika koji su u kontrolisanim uslovima slušali snimke i potom odgovarali na pitanja o osećanju opuštenosti i stresu. Pored subjektivnih procena, merili su se i fiziološki pokazatelji — pre svega varijabilnost srčanog ritma (HRV).
The droning sound of traffic can rob us of the joyful sounds of nature.©Bits And Splits/Shutterstock.com
Glavni nalazi
Dodavanje čak i blage saobraćajne buke snizilo je osećaj opuštenosti i značajno smanjilo HRV, što istraživači tumače kao pokazatelj pojačanog fiziološkog stresa. Kako je intenzitet saobraćajne buke rastao, tako je padala i prijavljena dobrobit ispitanika — zvučni ambijent postaje zahtevniji i preopterećuje čula.
Istraživanje je takođe pokazalo da veća raznolikost ptičjih vrsta pojačava pozitivne efekte na raspoloženje, dok su mlađi ispitanici prijavljivali jači osećaj dobrobiti od starijih—autori napominju da na to može uticati i starosno pogoršanje sluha.
A well-structured city park can do wonders for our mental health and love of nature.©John_T/Shutterstock.com
Ograničenja studije
Važno je napomenuti da su ispitanici slušali prethodno snimljene zvučne pejzaže u kontrolisanim uslovima, a ne žive uslove u parku. To znači da prenosivost rezultata na sva realna okruženja nije potpunо direktna, ali eksperimenti daju jasnu indikaciju da čak i tihi urbani zvuci utiču na doživljaj prirode.
Preporuke za urbane planere i posetioce parkova
Na osnovu nalaza, istraživači i autori članka predlažu niz mera koje gradovi mogu preduzeti:
- Snižavanje brzina na saobraćajnicama uz parkove kako bi se smanjila nivo buke.
- Formiranje gustih pojaseva prizemnog rastinja i žbunja duž granica parkova za bolji akustični štit.
- Očuvanje i podsticanje bogatstva staništa koje podržava raznovrsne populacije ptica.
Osim za urbaniste, praktičan savet za svakog čitaoca je da, kad god je moguće, tražite tiše delove parkova ili prirode — i jednostavno zastanete i oslušnute. Ptičje pesme zaista mogu doprineti osećaju smirenosti, ali su lako ugrožene čak i blagom saobraćajnom bukom.
Zaključak: Čak i „tihi“ gradski zvuci imaju merljiv negativan uticaj na to koliko nam ptičje pevanje pomaže da se opustimo — zato su akustički dizajn parkova i zaštita ptičjih staništa važni za javno zdravlje.
Pomozite nam da budemo bolji.
