Poplave 26. avgusta 2026. koje su odnеле najmanje 1.400 života i ostavile više od 5.300 nestalih nisu nastale pucanjem kineske brane, već su, prema satelitskim podacima i seizmičkim zapisima, pokrenute velikim ledeno-stenskim odronom sa vrha Langtang Lirung. Odron se brzo pretvorio u gust i sedimentom bogat tok koji je uništio doline nizvodno. Eksperti upozoravaju da klimatske promene i povlačenje glečera povećavaju rizik od sličnih događaja, ali direktna atribucija pojedinačnog incidenta zahteva dodatna istraživanja.
Ledeno-stenski odron kod Langtang Lirung pokrenuo smrtonosne poplave — nije došlo do pucanja kineske brane
Screenshots of false posts captured on September 11, 2026, with red crosses added by AFP
Najmanje 1.400 ljudi je poginulo, a više od 5.300 se vodi kao nestalo nakon katastrofalnih poplava koje su 26. avgusta 2026. zahvatile delove Nepala i Tibeta. Dok su spasilačke ekipe tragale za preživelima ispod blata i nanosa, na društvenim mrežama su kružile lažne tvrdnje da je uzrok bila havarija kineske brane. Nezavisni stručnjaci, satelitski snimci i seizmički podaci ukazuju na drugačiji uzrok: veliki ledeno-stenski odron sa vrha Langtang Lirung u Nepalu.
Ključni nalazi istraživanja
Analize USGS-a i međunarodnog tima geologa, glaciologa i geomorfologa pokazuju da se 26. avgusta u 08:37 lokalnog vremena odlomio veliki blok stene i glečera na Langtang Lirung. Seizmički zapis koji je prvo registrovan kao potres magnitude 4,4 kasnije je interpretiran kao signal klizišta ekvivalentan energiji magnitude 5,2. Odron se brzo pretvorio u gust, sedimentom bogat i izrazito brz tok koji je spao u reku Lhende Khola i potom poharao doline nizvodno.
Hronologija događaja
Prekollaps: Satelitski snimci iz sredine avgusta pokazali su rastopljenu vodu i posmeđenje toka, kao i širiju pukotinu u steni. Geofizičar Manoochehr Shirzaei i drugi su registrovali ubrzanje pomeranja padine u danima pre urušavanja.
26. avgust, 08:37–08:44: Odron stene i leda počiće da pada hiljadama metara, stvarajući divlji talas nanosa koji je u roku od nekoliko minuta stigao do graničnog prelaza Gyirong i zatim poharao naselja i hidroelektrane nizvodno.
09:15–11:43: Bujica je pogodila Timure, Syabrubesi, Betrawati i centralni deo Nepala, rušeći mostove i kuće; u provinciji Bagmati izdata su upozorenja na evakuaciju.
Zašto nije bila u pitanju havarija brane
Teorije da je do poplava došlo zbog pucanja kineske hidrobrane — posebno spornog projekta Medog — ne poklapaju se sa dostupnim podacima. Eksperti ističu nekoliko ključnih razloga:
- Medog se nalazi u drugom rečnom slivu, razdvojen planinskim vencom; fizički je nemoguće da bi njegov hipotetički kolaps brzo stvorio kratak i veoma sedimentan talas koji je pogođenom području nanio štetu.
- Havarija velike brane obično oslobađa relativno sediment-siromašnu vodu tokom dužeg perioda, dok je ovde zabeležen kratkotrajni, izuzetno sedimenatni i brz tok — tipičan za ledeno-stenske odrone.
- Satelitski snimci i mape ne pokazuju prisustvo brane u zoni zahvaćenoj poplavama; velike građevine te vrste se teško mogu sakriti.
Širi kontekst i posledice
Ovaj događaj osvetljava rastuće rizike u Himalajima: ubrzano povlačenje glečera i zagrevanje povećavaju izloženost nestabilnim padinama, dok intenzivna izgradnja i naseljavanje u osetljivim planinskim dolinama izlažu više ljudi opasnostima. Iako klimatske promene povećavaju verovatnoću ovakvih događaja, stručnjaci upozoravaju da je direktna atribucija jednog konkretnog incidenta na klimatske promene složen proces i zahteva dodatne studije.
Šta dalje?
Potrebna su dalja proučavanja da bi se u potpunosti rekonstruisali svi detalji događaja i procenila uloga ljudskih aktivnosti i infrastrukture u posledicama. Stručnjaci pozivaju na transparentnost u izveštavanju, bolju primenu odgovarajućih mera ranog upozorenja i na pažljiviju procenu rizika pri planiranju budućih projekata u visokogorju.
“Ne trebamo se vraćati teorijama zavere da bismo objasnili ovu užasnu katastrofu,” rekao je Daniel Shugar, jedan od istraživača koji je identifikovao ledeno-stenski odron kao verovatan uzrok.
Infographic with 3D representation of satellite images showing Langtang Lirung mountain peak in Nepal, where a glacial and mountain collapse caused deadly floods in Tibet and Nepal on August 26, according to scientistsSophie RAMISLuca MATTEUCCIAFP
Map and factfile on the 7.8-magnitude quake that hit Nepal on April 25, 2015Gal ROMAAFP AFP
This handout satellite image taken by Planet Labs on August 12, 2026 and released on August 28, 2026 shows the glacier on Mount Langtang Lirung in Nepal before its collapseHandout2026 Planet Labs PBC
This handout satellite image released by Planet Labs on August 28, 2026 shows the chunk of glacier that collapsed near Langtang Lirung peak, with the newly formed scar highlighted in yellow by AFPHandout2026 Planet Labs PBC
Screenshot of UGC footage from Newsflare showing a greenhouse surrounded by floodwaters in the town of Nuwakot in Nepal's Bagmati province on August 26, 2026
Screenshot of UGC footage from Newsflare showing a bridge collapsing in Nepal's Dhading District on August 26, 2026
Screenshot of UGC footage from Newsflare depicting devastation in the town of Devghat in Nepal's Nuwakot district on August 26, 2026
Infographic map showing hydropower projects along Nepal's flood-hit Trishuli river and the surrounding regionJohn SAEKIAFP
Map showing major dam projects on the upper stream of the Brahmaputra River, Yarlung Zangbo as of April 2021Laurence CHUAFP
Infographic showing the retreat of glaciers in the Hindu Kush Himalaya region using 1980 and 2020 data from ICIMODNicholas SHEARMANAFP
Infographic showing the estimated average summer temperatures from 1970 to 2026 at the site of the August 26 glacial collapse, based on data compiled by Berkeley Earth from the European Copernicus program and a network of 14 high-altitude weather stationsPaz PIZARROLuca MATTEUCCIAFP
Pomozite nam da budemo bolji.
