Ishrana u tri rečenice: Pesnik Ibn Sanāʾ al‑Mulk 1181. opisao je neobičnu blistavost nad Kairom koju su istraživači protumačili kao zapažanje Supernove 1181. Tim stručnjaka iz tri nemačka univerziteta povezao je taj stih sa ostacima Pa 30 u Kasiopeji, udaljenim oko 10.100 svetlosnih godina. Hipotezu podržavaju i kineski zapisi o sjaju viđenom od 6. avgusta 1181. do 6. februara 1182.
Pesma koja je osvetlila nebo: stih iz 1181. povezan sa Supernovom 1181
Nebeska poezija i astronomija — kako stih iz 1181. pomaže nauci
Ibn Sanāʾ al‑Mulk, sekretar u Saladinuovom egipatskom sultanatu, u stihu napisanom 1181. godine opjevao je iznenadnu blistavost nad Kairom. Savremeni stručnjaci iz tri nemačka univerziteta tumače jedan od tih stihova kao zabelešku o stvarnoj supernovi — događaju koji su današnji astronomi povezali sa ostatkom poznatim kao Pa 30.
U radu objavljenom u časopisu Astronomical Notes, interdisciplinarni tim (od islamskih studija do astrofizike) iznosi argumente za to tumačenje: pesma pominje i Saladina i njegovog brata Safadina, događaje vezane za Egipat u periodu 1181.–maj 1182. i vojnu aktivnost vezanu za napad na Meku u decembru 1181. — sve datiranja koja pomažu da se suzi vreme pesnikovog zapažanja.
Prevedeni stih iz al‑Mulkovog arapskog: „Neka se zvezde žrtvuju za sina Ajjuba [Saladina], jer su one njegovi sluge i time se žrtvuju za gospodara.“
Pesnici često koriste metafore, ali istraživači ukazuju da al‑Mulkov stih o „povećanom broju zvezda“ i precizna prostorna odrednica — blizina naziva al‑Kaff al‑Khabīb (narodni naziv koji su autori doveli u vezu sa današnjom Kasiopejom) — korelira sa modernim posmatranjima. Ostatak Pa 30, udaljen oko 10.100 svetlosnih godina u sazvežđu Kasiopeje, ima radijalne filamentne strukture oko centralne vruće bele patuljaste zvezde, što odgovara očekivanjima za relikt supernove.
Podršku hipotezi daje i nezavisni izvor: kineski zapisi beleže sjajnu „zvezdu“ vidljivu 185 dana, od 6. avgusta 1181. do 6. februara 1182. Zbog ograničenja savremenih instrumenata iz 12. veka, pesnikovi stihovi nisu bili naučno relevantni sve dok moderna analiza tekstualnih, istorijskih i astronomsko‑fizičkih podataka nije povezala fragmente u koherentnu priču.
Zaključak: Iako je al‑Mulk pesmu verovatno pisao da bi veličao vladara, njegovi stihovi su vekovima kasnije posluži li kao neočekivani istorijski izvor — most između humanističke izvornosti i moderne astronomije koji pomaže da se razjasni poreklo i vreme Supernove 1181.
Pomozite nam da budemo bolji.
