Profesor Mark Jacobson iz Stanforda tvrdi da bi potpuni prelazak na vetar, vodu i sunce zahtevao oko 0,85% teritorije SAD, dok fosilna goriva i etanol trenutno zauzimaju oko 2,4%. Offshore vetar i solar na krovovima ne traže novo kopneno zemljište, a agrivoltaika omogućava istovremenu upotrebu zemljišta za energiju i poljoprivredu. Procene zavise od pretpostavki, ali tranzicija ne mora značiti veće ukupno zauzeće zemljišta.
Profesor raskrinkao mit: prelazak na vetar, vodu i sunce zahteva manje zemljišta nego fosilna goriva
Korišćenje većeg udela obnovljivih izvora energije ključno je za budućnost planete, ali čest argument protiv njihove šire primene glasi da bi prelazak na vetroturbine i solarne panele zauzeo znatno više zemljišta. Profesor Mark Jacobson sa Univerziteta Stanford na TikToku je raskrinkao upravo taj mit i izneo uporedne procene zauzeća zemljišta.
Prema Jacobsonu, industrija fosilnih goriva zajedno sa industrijom etanola trenutno zauzimaju oko 2,4% teritorije Sjedinjenih Država. U tu procenu uračunati su milioni milja cevovoda, aktivne i neaktivne naftne i gasne bušotine, zemljišta pod usevima (npr. kukuruz za etanol) i drugi prateći objekti.
U poređenju, ako prebacimo sve sektore — električnu energiju, saobraćaj, građevinarstvo i neelektrične industrije — na čistu energiju, koristili bismo oko 0,85% teritorije SAD, prema njegovim procenama.
Jacobson ističe da se dodatno zemljište uglavnom odnosi na utility-scale solar (velike solarne farme na kopnu) i kopnene vetroparkove. Offshore vetroelektrane ne traže novo kopneno zemljište, a solarni paneli na krovovima koriste već postojeće površine, pa se njihov uticaj na zemljište svodi na minimum.
Čak i kada je potrebno novo zemljište za velike energetske objekte, ono često ostaje djelimično otvoreno i može imati višestruku namenu — pašnjake, obradive površine ili kombinovanu upotrebu sa solarnim panelima. Takav pristup se naziva agrivoltaika i omogućava istovremenu proizvodnju hrane i energije, pružajući dodatni prihod poljoprivrednicima i smanjujući pritisak na resurse.
Važno obaveštenje: procene zauzeća zemljišta zavise od pretpostavki (guste instalacije, tehnologija, stepen elektrifikacije sektora i sl.), pa se stvarne brojke mogu razlikovati u zavisnosti od scenarija i geografske specifičnosti. Ipak, poruka Jacobsona doprinosi razumevanju da tranzicija na obnovljive izvore ne mora da znači drastičnu ekspanziju zauzeća zemljišta u odnosu na trenutne potrebe fosilnog sektora.
Za Srbiju i druge zemlje u regionu, ovo znači da kombinacija offshore rešenja tamo gde je primenljivo, postavljanje solarnih panela na krovove i primena agrivoltaike mogu omogućiti energetsku tranziciju bez velikog gubitka poljoprivrednog zemljišta.
Pomozite nam da budemo bolji.
