Studija objavljena u Cell otkrila je DNK bakterije Yersinia pestis u zubu ovce staroj više od 4.000 godina, što je prvi dokaz da je drevna kuga zahvatala i životinje. Nalaz sugeriše da su bliski kontakti ljudi, stoke i divljih životinja pomogli širenju bolesti tokom bronzanog doba. Ipak, zaključci su još ograničeni jer se zasnivaju na jednom genomu, pa su potrebna dalja ispitivanja.
DNK kuge pronađen u 4.000 godina staroj ovci — novi uvidi u širenje bolesti u bronzanom dobu
Ancient plague mystery cracked after DNA found in 4,000-year-old animal remains
Mnogo pre Crne smrti u srednjem veku, sojevi bakterije Yersinia pestis širili su se kroz Evroaziju već u bronzanom dobu. Nova studija objavljena u časopisu Cell otkrila je DNK te bakterije u zubu pripitomljene ovce staroj više od 4.000 godina, što je prvi poznati dokaz da je drevna kuga inficirala i životinje, a ne samo ljude.
A domesticated sheep, likely similar to this one, lived alongside humans during the Bronze Age.
Nalaz i njegov značaj
Genome Yersinia pestis rekonstruisan iz ovčijeg zuba pronađenog na području današnje južne Rusije ukazuje da je prenos bio složeniji nego što se ranije mislilo. Umesto da se bolest prenosila jedino buvama, rezultati sugerišu da su ljudi, stoka i divlje životinje činili međusobno povezanu mrežu prenosa.
The discovery was made at Arkaim, a fortified Bronze Age settlement in the Southern Ural Mountains of present-day Russia near the Kazakhstan border.
„Za moj tim je to bila uzbuna”, rekao je Taylor Hermes, arheolog sa Univerziteta Arkanzas i koautor studije. „Prvi put smo rekonstruisali genom Yersinia pestis iz nečovekovog uzorka.”
Kako su došli do rezultata
Analiza drevne DNK je tehnički zahtevna: istraživači izdvajaju sitne, oštećene fragmente DNK iz kontaminiranih uzoraka tla, mikroba i modernih izvora. Kod životinjskih ostataka fragmenti su često dužine samo oko 50 „slova”, što zahteva rigorozne laboratorijske metode i kontrole.
Researchers (not pictured) found plague-causing Yersinia pestis DNA in the remains of a Bronze Age sheep.
Ograničenja i dalji rad
Autori naglašavaju da se nalaz zasniva na jednom ovčijem genomu, pa je za čvršće zaključke potrebno analizirati veći broj uzoraka — i ljudskih i životinjskih — iz iste regije i iz drugih delova Evroazije. Istraživanja su u toku kako bi se identifikovao mogući prirodni rezervoar bakterije (npr. glodari ili selice) i razumela dinamika prenosa tokom širenja stočarstva i migracija.
Širi kontekst i savremene implikacije
Nalaz podvlači koliko su zoonoze (bolesti koje prelaze sa životinja na ljude) važne za razumevanje istorijskih pandemija — i koliko su relevantne danas, dok ljudi šire svoje stanišne prostore i intenzivnije stupaju u kontakt sa divljim životinjama i stokom. Bolje razumevanje prenosnih lanaca u prošlosti može pomoći u prevenciji budućih epidemija.
Autori i finansiranje: Istraživanje je vodio tim iz Max Planck Instituta za biologiju infekcija, sa senior autorima Felixom M. Keyem i Christianom Warinner (Harvard / Max Planck). Rad je podržalo Društvo Max Planck, koje finansira i naredna ispitivanja u regionu.
Pomozite nam da budemo bolji.
