SWOT, NASA-in satelit lansiran 2022. godine, snimio je detalje cunamija izazvanog potresom magnitude 8,8 kod Kamčatke leta 2025. Kombinovanjem SWOT snimaka i NOAA-ovih DART buja, istraživači su mapirali zonu loma dugu oko 250 milja (≈402 km) i utvrdili podizanje morskog dna do 13 feet (≈4 m). Satelitski podaci širine ~75 milja (≈121 km) omogućili su precizno modelovanje širenja talasa. Poređenje sa potresom iz 1952. preispituje postojeće modele rizika i naglašava važnost kombinovanih satelitskih i bujnih sistema za ranije upozoravanje.
NASA-ov satelit SWOT snimio detalje gigantskog cunamija posle potresa na Kamčatki
an artistic image of a tsunami wave - Fotokita/Getty Images
Tokom leta 2025. snažan zemljotres magnitude 8,8 pogodio je priobalje Kamčatke u Rusiji i izazvao tsunami koji se proširio preko Pacifika. Novi NASA-in satelit SWOT (Surface Water and Ocean Topography) zabeležio je talas u visokoj rezoluciji, što je istraživačima omogućilo da detaljno prate oblik, širinu i širenje cunamija.
SWOT satellite imagery of the 2025 tsunami - BEST-BACKGROUNDS/Shutterstock
Šta su SWOT i DART?
SWOT je satelit lansiran 2022. godine koji meri površinske visine vode i dinamiku okeana sa velikom preciznošću. DART (Deep-ocean Assessment and Reporting of Tsunamis) je mreža NOAA-ovih dubokomorskih senzora i plutajućih bojama koji u gotovo realnom vremenu detektuju promene u pritisku vode i prenose podatke o tsunamijskim talasima.
an Entering Tsunami Hazard Zone warning sign - Smith Collection/gado/Getty Images
Kako su prikupljeni podaci?
Istraživači su kombinovali satelitske snimke SWOT-a sa podacima DART buja kako bi mapirali zonu loma i rekonstruisali pomeranje morskog dna. SWOT je preleteo preko pogođenog područja i snimio traku površine okeana široku oko 75 milja (≈121 km), dok su DART senzori registrovali promene u pritisku vode na više lokacija.
Glavni nalazi
- Zona loma protezala se oko 250 milja (≈402 km).
- Delići morskog dna podignuti su do 13 feet (≈4 m), što je stvorilo potencijal za velike tsunamijske talase.
- Satelitski i bujni podaci omogućili su modelovanje širenja i disipacije talasa – pokazano je kako oblik i visina talasa variraju dok putuju preko okeana.
- Poređenje sa potresom magnitude 9,0 iz 1952. pokazuje da prethodni događaj nije u potpunosti oslobodio nakupljeni napor u zoni loma, što ima posledice za procenu rizika.
Zašto su ovi podaci važni?
Studija objavljena u časopisu The Seismic Record u novembru 2025. ističe dve ključne posledice: prvo, sateliti poput SWOT-a mogu dopuniti i poboljšati postojeće sisteme ranog upozoravanja pružajući prostorne snimke velikih tsunamija; drugo, istorijski uzorci potresa (npr. 1952. i 2025.) ukazuju da modeli opasnosti moraju uzeti u obzir mogućnost sledećih velikih potresa u kraćim vremenskim razmacima nego što se ranije pretpostavljalo.
SWOT u tandemu sa DART sistemom demonstrira potencijal za brže, preciznije i prostorno detaljnije praćenje tsunamija — što može unaprediti evakuacione planove i sisteme obaveštavanja duž obala. Iako cunami iz 2025. nije izazvao štetu na nivou onog iz 1952., podaci prikupljeni tokom ovog događaja pružaju dragocene uvide za buduće procene rizika i hitne odgovore.
Napomena: Sve veličine izneta su i u imperijalnim i u metričkim jedinicama radi lakše upotrebe i poređenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
