Sažetak: Arheolozi su ispod kompleksa Kishle otkrili najduži i najbolje očuvan deo „Prvog zida” Jerusalima iz kraja II veka p.n.e. Segment od oko 40 m dužine i skoro 5 m širine ukazuje na izuzetnu gradnju, ali i na namerno sistematsko rušenje. Dve vodeće hipoteze krive za razaranje ili dogovor sa Antiohom VII ili naredbu kralja Heroda, dok nalazi iz 1980-ih sugerišu opsadu Antioha VII.
Otkriven Najveći Sačuvan Deo „Prvog Zida” Jerusalima — Spektakularno Otkriće I Nove Misterije
Experts Found a Segment of a City’s ‘First Wall’Geraint Rowland Photography - Getty Images
Arheolozi su ispod istorijskog kompleksa zatvora Kishle u Jerusalimu pronašli najveći i najbolje sačuvan segment takozvanog „Prvog zida”, građevine koja potiče iz doba hasmonejaca (Makaabejci) krajem II veka p.n.e.
Impresivni ostaci i mere
Otkriveni deo zida dugačak je 131 foot (oko 40 m), širok oko 16 feet (oko 4,9 m), a prema procenama prvobitno je bio visok preko 30 feet (preko 9 m). Zid je građen od velikih, teških kamenih blokova sa doteranim bosovima, karakterističnim za period, što objašnjava i izuzetno stanje očuvanosti.
Namerno rušenje i dve teorije
Arheolozi Amit Re'im i Marion Zindel iz Israel Antiquities Authority ističu da pokazatelji ukazuju na sistematsko i namerno rušenje zida, a ne na propadanje usled vremena ili haotične borbe. „Jasno je da je zid sistematski uništen i sravnjen — to nije rezultat slučajnih dejstava već planirane akcije”, naveli su oni.
Postoje dve glavne hipoteze ko stoji iza rušenja: ili su to uradili sami hasmonejci kao deo sporazuma sa Antiohom VII Sidetesom, koji je zahtevao uklanjanje gradskih fortifikacija, ili je odgovoran kralj Herod, poznat po sistematskom rušenju zgrada kako bi učvrstio svoju vlast.
Arheološki dokazi i kontekst
U prilog teoriji o opsadi stoji nalaz iz 1980-ih — veliki helenistički depo sa stotinama kamenova za katapulte, strela, pračka i olovnih metaka — što je Israel Antiquities Authority protumačilo kao dokaz opsade kojom je zapovedao Antioh VII, iako je gomila pronađena u okolini u vreme kada je zid još stajao.
Otkriće se nalazi u neposrednoj blizini muzeja Tower of David (Tvrđava David), građevine iz doba kralja Heroda, a prema istorijskim izvorima kao što je Flavije Jozef, Prvi zid je bio „neprobojan” i obuhvatao je i područje brda Sion u vreme Drugog hrama.
Istorijsko i kulturno značenje
Ministar za nasleđe Amichai Eliyahu ocenio je nalaz kao opipljiv i dirljiv dokaz moći Jerusalima u hasmonejskom periodu i povezanosti generacija Jevreja sa gradom. Otkriće omogućava bolje razumevanje fortifikacija i turbulentnih političkih odnosa koji su oblikovali istoriju grada.
Iako ostaju pitanja ko je i zašto srušio zid, pronađeni segment pruža jedinstven uvid u graditeljstvo i istorijske događaje u Jerusalimu iz kraja II veka p.n.e. Dalja iskopavanja i analiza materijala trebalo bi da pomognu da se razjasni hronologija i motivi rušenja.
Pomozite nam da budemo bolji.
