Hemijska analiza tamno-smeđe naslage u alabasterskoj vazi iz Yale kolekcije otkrila je alkaloide koji su biomarkeri opijuma, uključujući morfin, thebaine i noskapin. Posuda datira iz perioda povezanog s Kserksom I, a slični tragovi nađeni su i u posudama iz Novog Kraljevstva. Istraživači veruju da su takve tegle bile široko korišćene u drevnom Egiptu i okolnim oblastima — moguće uključujući i posude iz grobnice Tutankamona.
Otkriven Opijum u Staroegipatskoj Alabasterskoj Vazi — Moguće Da Je Koristio Kralj Tut
Scientists Found Opium in an Ancient Egyptian Vaseassalve - Getty Images
U zbirci Yale univerziteta pronađena je stara alabasterska vaza čiji je sadržaj, nakon savremenih hemijskih analiza, otkrio prisustvo alkaloida svojstvenih opijumu. Nalaz pruža novu sliku o tome kako su mak i opijati mogli biti prisutni u svakodnevnom i ritualnom životu drevnog Egipta — možda i u grobnici samog Tutankamona.
Šta je pronađeno?
Istraživači iz Yale Ancient Pharmacology Programa analizirali su tamno-smeđu aromatičnu naslagu u vazi (visine oko 8 inča, zapremina ~1,2 l). Hemijska analiza pokazala je prisustvo noskapina (noscapine), hydrocotarnina, morfina, thebainea i papaverina — alkaloida koji se smatraju biomarkerima opijuma. Studija je objavljena u Journal of Eastern Mediterranean Archaeology.
Vezano za istorijski kontekst
Posuda nosi natpise na četiri drevna jezika koji su povezani sa vremenom vladavine Kserksa I (486–465. p. n. e.), što ukazuje na širu geografsko-kulturnu mrežu u kojoj su takvi predmeti cirkulisali. Slične smeđe naslage ranije su pronađene i u alabasterskim posudama i bokalima iz perioda Novog Kraljevstva (16.–11. vek p. n. e.) u običnim grobnicama, što sugeriše da upotreba nije bila ograničena samo na elitu.
Veza sa Tutankamonom
"Naši nalazi, u kombinaciji sa prethodnim istraživanjima, upućuju da upotreba opijuma nije bila puka slučajnost ili povremenost — do neke mere bila je deo svakodnevnice," rekao je Andrew Koh, vođa tima.
Istraživači smatraju da bi alabasterske posude iz grobnice Tutankamona mogle sadržati slične tragove. Kad je Howard Carter otkrio Tutovu grobnicu 1922, kasnije analize iz 1933. (Alfred Lucas) zabeležile su lepljive tamno-smeđe organske ostatke u nekim posudama, ali tadašnja tehnologija nije omogućila identifikaciju. Mnogi od Tutovih sudova danas se nalaze u Grand Egyptian Museumu u Gizi i nisu ponovo detaljno hemijski analizirani.
Značaj i dalji koraci
Postojanje kemijskog 'potpisa' opijata u različitim tipovima posuda i u različitim vremenskim periodima sugeriše široku upotrebu kroz društvene slojeve i kulturološke sfere — od svakodnevne potrošnje do ritualne ili medicinske primene. Nalaz otvara pitanje koliko još vaza u muzejskim i grobnim zbirkama sadrži slične tragove i koliko bi ponovna analiza Tutovih posuda mogla rasvetliti ulogu opijuma u antičkim društvima.
Zaključak: Analiza alabasterske vaze iz Yale kolekcije dodaje dokaze da su mak i njegovi derivati imali značajnu i široku prisutnost u drevnom Mediteranskom i egipatskom svetu — što uključuje mogućnost da su bili poznati i korišćeni u periodu Tutankamona.
Pomozite nam da budemo bolji.
