NASA upozorava da se broj i intenzitet požara severno od Arktičkog kruga povećava — požari gore toplije, duže i na većim površinama. Arktik se zagreva četiri puta brže od globalnog proseka, što zajedno sa sušnijim uslovima povećava ranjivost regiona. Intenzivni požari menjaju ekosisteme, utiču na hemiju zemljišta i mogu ubrzati topljenje permafrosta. Naučnici pozivaju na ciljane satelitske i terenske programe za bolje praćenje i razumevanje ovih promena.
NASA UPOZORAVA: Arktički Požari Postaju Ekstremniji — Pretnja Ekosistemima I Permafrostu
Photo Credit: iStock
NASA upozorava na rast broja i intenziteta požara severno od Arktičkog kruga. Novi podaci pokazuju da požari u tom regionu gore toplije, obuhvataju veće površine i traju duže nego u prethodnim decenijama, što menja lokalne ekosisteme i ubrzava promene u klimi.
Šta se menja
Pre svega, arktički požari više nisu uglavnom niskointenzivni događaji koji se polako šire i dopuštaju oporavak flore i faune. Umesto toga, naučnici beleže plamenove koji gore toplije, šire se brže i traju duže, što dovodi do trajnih promena u sastavu rastinja i životinjskih zajednica.
“Požari su oduvek bili deo borealnih i arktičkih pejzaža, ali sada počinju da se ponašaju na ekstremniji način, nalik onome što smo videli u umerenom i tropskom pojasu,” izjavila je Jessica McCarty, zamenica šefa Odeljenja za Zemljine Nauke u NASA-inom Ames Research Center i specijalistkinja za arktičke požare.
Posledice za prirodu i klimu
Intenzivniji požari uništavaju postojeće biljne i životinjske vrste, menjaju hemijski sastav zemljišta i mogu ubrzati topljenje permafrosta i ledenih pokrivača. Oslobođeni ugljenik iz požara i izmrznutog tla dodatno pojačava efekat zagrevanja, stvarajući povratnu spregu koja utiče na globalnu klimu.
Zašto je ovo važnije nego ranije
Arktik se zagreva oko četiri puta brže od svetskog proseka, a kombinacija viših temperatura i sve suvlje hrane (suše) čini šume i tundru podložnijima velikim požarima. Takva promena dinamike požara nije lokalni problem — promene u Arktiku imaju posledice po čitav planet.
Šta NASA predlaže
Naučnici iz NASA-e ističu potrebu za ciljanim posmatraњima: prilagođenim satelitskim programima i terenskim kampanjama koje preciznije prate nove obrasce požara u izolovanim delovima Arktika. Bolje razumevanje uzroka i toka ovih požara ključno je za planiranje mera za ublažavanje rizika i za globalne klimatske modele.
Zaključak: Intenzivniji arktički požari predstavljaju ozbiljnu pretnju za lokalne ekosisteme i doprinose ubrzanom klimatskom zagrevanju. Potrebna su usmerena istraživanja i monitoring kako bi se smanjile posledice i unapredilo upravljanje rizicima.
Pomozite nam da budemo bolji.
