Studija u časopisu Environmental Chemistry and Ecotoxicology otkriva prisustvo benzotiazola (BTH) u česticama trošenja guma (TWPs) na aerodromu Milan Linate. Nivoi BTH u spoljašnjem vazduhu bili su slični onima u gradovima sa intenzivnim drumskim saobraćajem, a supstance su opisane kao iritantne i akutno toksične. Iako je procenjeno da je rizik za zaposlene nizak, nalaz ukazuje na potrebu za dodatnim istraživanjima i merama ublažavanja zagađenja na aerodromima.
Neočekivani izvor zagađenja na aerodromu: „Akutno toksični" benzotiazoli iz čestica trošenja guma
Photo Credit: iStock
Naučnici su otkrili neočekivan izvor zagađenja vazduha na aerodromu Milan Linate — ne radi se o ispušnim gasovima, već o česticama koje nastaju trošenjem guma (Tire Wear Particles, TWPs).
Šta su TWPs i zašto su važni?
Čestice trošenja guma nastaju kada se gume kotrljaju i habaju o kolovoz. One predstavljaju deo takozvanih non-exhaust (neizduvnih) izvora zagađenja i mogu sadržati različite hemikalije koje se koriste pri proizvodnji guma i dodatnih sredstava.
Glavni nalaz studije
Studija objavljena u časopisu Environmental Chemistry and Ecotoxicology identifikovala je prisustvo benzotiazola (BTH) u atmosferskim česticama na aerodromu Linate. Benzotiazoli su organske supstance koje se koriste u proizvodnji antifriza, sredstava za odmrzavanje, pesticide i aditive za gume, a u istraživanju su zabeleženi nivoi u spoljašnjem vazduhu uporedivi sa gradovima koji imaju gust drumski saobraćaj.
Autori studije opisali su benzotiazole kao "iritantna, korozivna i akutno toksična za žive organizme."
Rizici i implikacije
Sažetak istraživanja objavljen na News-Medical.net navodi da je procenjeni rizik od profesionalne izloženosti benzotiazolima za zaposlene na Linateu nizak. Ipak, otkriće ukazuje da aktivnosti na površini aerodroma — kao što su taksi, kočenje i pomeranje vozila — mogu doprineti lokalnom i regionalnom zagađenju vazduha.
Ovo proširuje razumevanje uticaja avijacije: pored dobro poznatih ispušnih gasova (npr. sumpor-dioksid i azotni oksidi), i površinski procesi stvaraju zagađenje koje zahteva dodatna istraživanja i moguće mere ublažavanja.
Mere ublažavanja i perspektive
Autori i komentatori predlažu dalje praćenje i ciljane mere: unapređenje upravljanja otpadnim vodama i otpadom na aerodromima, optimizacija materijala i dizajna pneumatičnih traka, bolja kontrola prašine i spustanje emisija sa površina te adaptacija infrastrukture. U širem kontekstu, tehnološka rešenja u avio-industriji (npr. redizajn aviona radi veće štednje goriva, kao što je partnerstvo Delta i JetZero, ili korišćenje održivih avionskih goriva) mogu smanjiti ukupni uticaj avijacije na klimu i kvalitet vazduha.
Širi kontekst
Prethodna istraživanja ukazuju da isparenja iz aviona doprinose ozbiljnim zdravstvenim posledicama; jedna procena iz 2010. tvrdi da avio-emisije mogu biti povezane sa oko 8.000 preuranjenih smrti godišnje. Takođe, avijacija doprinosi oko 2,5% globalnih emisija CO2 i procenjuje se da je sektor odgovoran za otprilike 4% do sadašnjeg globalnog zagrevanja.
Ova studija naglašava da je neophodno posmatrati avio-sektor holistički, uključujući i neizduvne izvore zagađenja na aerodromima, kako bi se uspešno smanjili zdravstveni i ekološki rizici.
Pomozite nam da budemo bolji.
