Genetska analiza dve mumije iz pećinskog skloništa Takarkori u jugozapadnoj Libiji pokazuje da su žene stare oko 7.000 godina pripadale do sada nepoznatoj "ghost population" liniji. Njihovi preci odvojili su se od podsaharskih zajednica pre oko 50.000 godina, a takarkoriski genom je srodniji ostacima iz pećine Taforalt u Maroku. Nalazi ukazuju na ograničenu razmenu gena sa drugim regionima, vrlo malu količinu neandertalske DNK u odnosu na neke severnoafričke uzorke i sugerišu da su poljoprivreda i stočarstvo u regiji mogle da se šire prvenstveno kulturnim putem.
Mumije Iz Takarkorija: 7.000 Godina Stara „Ghost Population“ Otkriva Nepoznatu Ljudsku Granu
Lost in the sand: 7,000-year-old mummies found in Sahara belong to unknown human lineage
Sahara je danas simbol suše i nepreglednih dina, ali tokom takozvanog Afričkog vlažnog perioda (otprilike pre 14.800–5.500 godina) bila je zeleno, raznoliko područje jezerca, travnjaka i savana. Nova genetska analiza mumija iz pećinskog skloništa Takarkori u jugozapadnoj Libiji otkriva da su dve žene, stare oko 7.000 godina, pripadale dosad nepoznatoj grani ljudske populacije — tzv. "ghost population" — i menja naše razumevanje ranih populacija Severne Afrike.
Ključni nalazi
Tim na čelu sa arheogenetičarkom Nadom Salem iz Max Planck Instituta za evolutivnu antropologiju analizirao je fragmentarni, ali informativni DNK dobiven iz prirodno očuvanih neolitskih kostiju. Glavni zaključci studije objavljene u časopisu Nature su:
- Dve jedinke su ženskog pola i pripadaju dosad nepoznatoj genetskoj liniji ("ghost population").
- Njihovi preci su se genetski odvojili od podsaharskih zajednica oko pre 50.000 godina, što se poklapa s velikim širenjem modernih ljudi iz Afrike.
- Takarkori su genetski bliski lovcima-skupljačima iz pećine Taforalt (Maroko), starih oko 15.000 godina, dok su obe grupe relativno udaljene od savremenih podsaharskih populacija.
Neandertalska komponenta i mešanja
Analize pokazuju da su Takarkori nosili znatno manje neandertalske DNK nego populacije poput Taforalta ili današnjih neafričkih naroda — reda veličine niže nego u Taforalta — ali i dalje više nego savremene podsaharske grupe iz istog perioda. Zabeleženi su i tragovi ograničenog genetskog mešanja sa ratarima iz Levanta, dok je većina njihove genetske istorije ostala relativno izolovana.
Implikacije za širenje poljoprivrede i stočarstva
Rezultati podržavaju scenarij u kome su poljoprivreda i stočarstvo u Zelenoj Sahari mogle da se prošire prvenstveno putem kulturne razmene — učenja i usvajanja tehnologija — a ne kroz masovne seobe stanovništva. Predci Takarkorija, iako potiču iz lovačko-sakupljačke tradicije, razvili su keramičke tehnike, pletenje i rad sa drvetom i kosti, te su formirali trajna naselja.
Zašto su bili izolovani?
Autori ističu da je heterogena ekologija Green Sahare — kombinacija jezera, močvara, šuma, savana i planinskih predela — mogla prirodno da ograniči kontakte između grupa i doprinese dugo trajajućoj izolaciji ove populacije.
Šta sledi?
Istraživači veruju da pod peskom Sahara još krije mnoge mumije i arheološke nalaze koji bi mogli dodatno rasvetliti kakav je život bio u tom „izgubljenom svetu“ pre nego što se područje isušilo. Dalja iskopavanja i genetske analize verovatno će dopuniti i precizirati trenutnu sliku.
Napomena: Izvodi iz studije su zasnovani na fragmentarnoj DNK i zahtevaju oprez u tumačenju; buduća otkrića mogu proširiti ili izmeniti neke zaključke.
Pomozite nam da budemo bolji.
