5 Jezivih Otkrica Koja Su Izašla Na Videlo Iz Snegova Sveta

Polje prekriveno sveže palačim snegom deluje netaknuto i mirno — ali iz istog snega ponekad izranjaju zapanjujući i zastrašujući nalazi. U nastavku su predstavljena pet stvarnih otkrića sa različitih mesta na Zemlji, od radioaktivnih kontejnera do međuzvezdanih čestica i drevnih mikroba.

1. Radioaktivne bočice sa stroncijumom-90 (Gruzija, 2001)

U decembru 2001. trojica muškaraca u Gruziji pronašla su dve metalne bočice u šumi — svaka je imala oko 10 cm prečnika i težila približno 9 kg. Bočice su emittovale po ~250 W toplote (približno jednu šestinu snage običnog grejača od 1,5 kW). Muškarci su ih držali blizu vatre radi dodatne toplote i ubrzo su počeli da osećaju mučninu, osipe i probleme sa govorom. Sva trojica su završila u bolnici; jedan je preminuo. Uzrok: stroncijum-90 iz radioizotopnih termoelektro-generatora, izgubljenih nakon prestanka sovjetskih projekata.

2. Međuzvezdano gvožđe-60 u antarktičkom snegu (Antarktik, 2019)

2019. naučnici su u uzorcima snega sa Antarktika otkrili izotop gvožđe-60 — vrstu gvožđa koja se ne formira prirodno na Zemlji i koja je prekratkoživa da bi poticala od ranog Sunčevog sistema. Analize isključuju poreklo iz našeg Sunčevog sistema ili ljudskih nuklearnih aktivnosti, pa je najverovatnija izvorišna hipoteza supernova u okolnom međuzvezdanom prostoru. Ovo je prvi identifikovani „svež“ međuzvezdani uzorak gvožđa-60 u snegu.

3. Oživljene bakterije iz pleistocena (Aljaska, 2005)

Tim istraživača koji je proučavao tunele u Aljasci pronašao je u ledu bakterije verovatno stare oko 32.000 godina. Nova vrsta nazvana Carnobacterium pleistocenium po prestanku zamrzavanja ponovo je postala aktivna kada je led otopljen. Neočekivano, ove bakterije su bolje funkcionisale na sobnoj temperaturi nego u hladnoći u kojoj su bile konzervirane — rezultat koji podseća na rizike i nepoznanice vezane za otapanje arktičkog leda.

Adlie penguins (Pygoscelis adeliae) on the sea ice. | Andrew Peacock/GettyImages

4. "Krvavi" ili "lubenica" sneg uzrokovan algama Sanguina

Crvene mrlje koje su vekovima privlačile pažnju istraživača zapravo potiču od algi iz roda Sanguina. Fenomen poznat kao "krvavi sneg" ili "lubenica-sneg" dobija intenzivnu crvenu boju zbog pigmenta algi, a ne zbog gvožđe-oksida (što objašnjava antarktički primer Blood Falls). Iako izgleda zastrašujuće, takav sneg obično nije opasan i u popularnoj mitologiji opisuje se kao neobičnog, pa čak i slatkastog ukusa.

5. Mikroplastika u svim uzorcima Antarktika (studija 2025)

Studija iz 2025. analizirala je uzorke snega u tri regije Antarktika (dve na severu kontinenta i jednu kod Južnog pola) — uključujući mesta udaljena od ljudskih kampova — i u svakom uzorku pronašla mikroplastiku. Nalaz potvrđuje koliko su sitne plastike široko rasprostranjene i podseća na ranija otkrića zagađivača u snegu, poput povišenih nivoa olova iz 1950-ih, koja su kasnije smanjena izbacivanjem olovnog benzina.

Šta ovo znači?

Sva ta otkrića podsećaju da sneg i led čuvaju tragove ljudskih aktivnosti, kosmičkih događaja i drevnog života — ponekad opasne, ponekad fascinantne. Topljenje leda i dalje oslobađa materije i mikroorganizme koji mogu imati posledice po zdravlje, ekologiju i naučna saznanja.

Izvor: članak prvobitno objavljen na Mental Floss pod naslovom "5 Chilling Discoveries Found in the Snow From Around the World". Tekst je prilagođen i sažet za srpsko govorno područje.