Otkriveno: Tormod Fjeld i njegova ćerka pronašli su u Bærumu kraj Osla urezane prizore stare oko 3.000 godina — brodove, otisak stopala i širokoprsti otisak ruke. Neobično: motivi su isklesani u mekšem kamenu (izveštaji navode krečnjak ili peskovnik), što ukazuje na drugačiju tehniku od uobičajenog rada u granitu. Značaj: nalaz doprinosi razumevanju pomorskih i ritualnih praksi bronzanog doba i podseća da mnogi lokaliteti još nisu registrovani.
Tajna obale kod Osla: Otkriveni 3.000 godina stari crteži na steni
A Man and His Daughter Discovered Ancient Rock ArtStefan Auth - Getty Images
Dok je vozio istočnom Norveškom sa ćerkom, lovac na stensko slikarstvo Tormod Fjeld zaustavio se kod istaknutog obalnog brežuljka — i otkrio scenu urezanu pre oko 3.000 godina. Nalaz na poznatom brežuljku Kolsatoppen u Bærumu, blizu Osla, sadrži brojne motive koji bacaju novo svetlo na pomorsku i ritualnu simboliku bronzanog doba.
Šta je pronađeno?
Urezana scena prikazuje nekoliko brodova, otisak ljudskog stopala i otisak ruke sa naročito širokim prstima. Na brodovima se vide figure koje deluju kao da nose kacige; neki su brodovi prikazani normalno, a neki naopako — motiv koji se u drugim nordijskim prikazima ponekad tumači simbolično ili ritualno.
Neobičan materijal i tehnika
Posebno intrigantno je to što su motivi urezani u mekši kamen — izveštaji navode termine limestone (krečnjak) i peskovnik (sandstone). Bez obzira na tačan geološki naziv, reč je o mnogo mekšem materijalu od uobičajenog granita, što jasno pokazuje drugačiju tehniku rezbarenja: svaki udarac ostavlja vidljivo udubljenje, a slike nisu tako gusto urezane kao u tvrdom kamenu.
Zašto je nalaz važan?
Prisustvo otiska ruke pored otiska stopala sugeriše moguću ceremonijalnu ili simboličku ulogu lokaliteta — detalj koji, prema stručnim tumačenjima, unosi "ličnu, gotovo intimnu dimenziju u pejzaž". Brodovi potvrđuju značaj pomorstva za obalne zajednice bronzanog doba, dok varijacije u prikazima (kacige, orijentacija brodova) otvaraju pitanja o značenju i funkciji takvih iskazivanja.
Metodika pronalazača
Fjeld je do sada identifikovao više od 70 različitih scena urezanih u stenama širom Norveške. Kaže da cilja sunčane stene na drevnim obalama i da koristi znanje o promenama nivoa mora kako bi locirao moguće lokacije: stenska umetnost je često bila postavljena duž gustih pomorskih putanja, pa su te rute i njegove rute pretrage.
„Tumačim teren i pokušavam da otkrijem različite kodove za postavljanje urezanih crteža,” rekao je Fjeld za Science Norway.
Stav arheologa
Reidun Marie Aasheim, arheologinja iz okruga Akershus, ocenila je nalaz kao "veoma uzbudljiv" i istakla da entuzijasti poput Fjelda doprinose otkrivanju lokaliteta koje stručne službe nemaju resurse da same pronađu. Mnoge lokacije kulturnog nasleđa još nisu dokumentovane — najčešće se registruju tek kada se planiraju putevi ili gradnja.
Zaključak: Nalaz na Kolsatopenu obogaćuje razumevanje pomorskih i ritualnih motiva bronzanog doba i pokazuje da su još neotkrivena mesta rasprostranjena duž starih obala. Otkriveni materijal i tehnika rezbarenja otvaraju nove pravce za arheološko tumačenje i dalja istraživanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
