Studija Monash University pokazuje da evropske medonosne pčele reaguju brže na stimuluse, ali su značajno osetljivije na povišene temperature, dok domaće vrste zadržavaju stabilne reakcije. To može smanjiti efikasnost oprašivanja i ugroziti proizvodnju hrane. Autori pozivaju na dalja istraživanja sa većim uzorcima i širim geografskim pokrivanjem kako bi se razvile cilјane mere zaštite.
Kritično upozorenje: klimatske promene menjaju ponašanje pčela i ugrožavaju oprašivanje
Photo Credit: iStock
Naučnici iz Australije zabeležili su zabrinjavajuću promenu u ponašanju pčela koja je povezana sa globalnim zagrevanjem i pritiscima na staništa. Studija Monash University iz Melburna upoređivala je lokalne (autohtone) vrste pčela i neautohtonu evropsku medonosnu pčelu kako bi se utvrdilo kako temperatura i urbani pritisci utiču na njihove reakcije.
Ključni nalazi
Istraživači su merenjem odgovora pčela na svetlosne podražaje pri različitim temperaturama otkrili sledeće:
- Evropske medonosne pčele imale su brže reakcije na stimuluse, ali su bile znatno osetljivije na promene temperature — pri višim temperaturama njihove reakcije su se usporavale.
- Domaće vrste pčela zadržale su relativno stabilno vreme odgovora i manje su varirale pri promenama u temperaturi.
"Otkrivanje da neke pčele menjaju ponašanje pod uticajem određenih stresora, a druge ne, ukazuje na kompleksnost načina na koji više međusobno delujućih pretnji iz okoline pogađa oprašivače," izjavila je dr Scarlett Howard, jedna od koautorki rada (preneto u rezimeu na Phys.org).
Šira značenja i primeri
Pčele su ključni oprašivači čija aktivnost održava ravnotežu u ekosistemima i podržava poljoprivredu. Promene u njihovom ponašanju mogu direktno da smanje efikasnost oprašivanja i ugroze prinos hrane. Slična zapažanja dolaze i iz drugih delova sveta: u švajcarskim planinskim oblastima zabeleženo je prerano buđenje bumbara iz hibernacije, što narušava njihovu sposobnost da efikasno oprašuju tokom sezone. Na toplijim danima pčele i bumbari intenzivnije lepe krilima kako bi se rashladili — to troši dodatnu energiju i može usporiti njihovu oprašivačku aktivnost.
Šta dalje?
Autori studije poručuju da su ovo važni početni rezultati, ali da su neophodna dodatna istraživanja sa većim uzorcima i u različitim geografskim oblastima kako bi se razjasnili mehanizmi koje stoje iza promena ponašanja. Bez takvih podataka teško je osmisliti ciljane mere zaštite.
Preporuke i implikacije za zaštitu
Na osnovu nalaza, korisne mere mogu uključivati: očuvanje i obnavljanje staništa, stvaranje gradskih zelenih oaza i hladnijih mikrohabitatâ, praćenje stanja pčelinjih populacija, i integrisanu politiku klimatske i biodiverzitetske zaštite. Lokalni programi monitoringa i istraživanja mogu pomoći da se identifikuju vrste najugroženije porastom temperature i urbanizacijom.
Ova studija je, kako autori navode, "ključni prvi korak u isticanju jedinstvene ekologije i ponašanja ne-eusocijalnih pčela u poređenju sa opsežno proučavanim medonosnim pčelama" i poziva na proširenje istraživanja na više vrsta i regiona.
Pomozite nam da budemo bolji.
