Međunarodni tim je analizom sedimentnog jezgra kod Newfoundland-a otkrio dve produžene geomagnetne reverzije iz eocena: jednu od ~18.000 godina i drugu od najmanje ~70.000 godina. Računarski modeli sugerišu da slični događaji ponekad mogu potrajati i do ~130.000 godina. Nalazi pokazuju da su reverzije kompleksne i varijabilne, sa višestrukim "odbacivanjima", i upozoravaju na moguće posledice produženog slabljenja zaštitnog magnetskog polja po živi svet i atmosferu.
Otkriveno: Geomagnetni Preokreti Pre 40 Miliona Godina Trajali Znatno Duže
Illustration showing the interaction of the solar wind (red) with Earth's magnetic field (blue, not to scale)
Istraživači su otkrili da su neki preokreti Zemljinog magnetskog polja pre oko 40 miliona godina trajali znatno duže nego što se ranije verovalo — decenijama do stotinama hiljada godina, umesto uobičajenih ~10.000 godina. Nalazi postavljaju nova pitanja o dinamici geodinama i potencijalnim posledicama za biosferu tokom produljenih perioda slabljenja polja.
Međunarodni tim analizirao je sedimentni jezgro izvučeno sa lokacije u severnom Atlantiku, kod obale Newfoundland-a. U magnetno orijentisanim mineralima u sloju od oko 8 metara iz eocena zabeleženi su jasni signali promene polariteta koji ukazuju na dve zasebne reverzije.
Yuhji Yamamoto studying a drilling core. (Peter Lippert)
Prva reverzija u tom sloju procenjena je na ~18.000 godina, dok je druga trajala najmanje ~70.000 godina. Računarski modeli koje su autori koristili pokazuju da slični događaji ponekad mogu potrajati i do ~130.000 godina, mada tako dugo trajanje još nije otkriveno u geološkom zapisu.
"Ovo otkriće otkriva izuzetno produžen proces reverzije, izazivajući tradicionalno razumevanje i ostavljajući nas istinski zapanjenim," kaže vodeći autor i paleomagnetista Yuhji Yamamoto sa Kochi University (Japan).
Geomagnetne reverzije pokreću promene u tečnom spoljašnjem jezgru Zemlje — sloju gvožđa i nikla debljine oko 2.200 km — gde dinamički tokovi i nestabilnosti mogu preokrenuti smer globalnog polja. Tokom takvih prelaza magnetno polje znatno slabi i postaje složeno: istraživači su u sedimentu zabeležili više "odbacivanja" ili privremenih vraćanja, što ukazuje na neuređenu i promenljivu prirodu procesa.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Takvo ponašanje odgovara zapažanjima iz poslednjeg poznatog velikog preokreta — Brunhes–Matuyama (~775.000 godina pre sada), za koji su neke studije sugerisale trajanje od oko 22.000 godina. Autori zaključuju da produženi ili višestepeni preokreti možda nisu izuzetak već češći oblik reverzija.
Posledice dužeg perioda slabljenja geomagnetnog polja mogu biti značajne: manje efikasna zaštita od kosmičkog i solarnog zračenja, potencijalno povećane stope mutacija u organizmima, promena u ponašanju migratornih životinja i, u najekstremnijim scenarijima, uticaji na atmosferu. Ipak, tačan opseg i mehanizmi uticaja zahtevaju dodatna istraživanja.
"To praktično znači da izlažemo posebno više geografske širine, ali i celu planetu, većim stopama i dužim periodima ovog kosmičkog zračenja," upozorava paleomagnetista Peter Lippert (University of Utah). "Stoga je logično očekivati veće stope genetskih mutacija. Mogla bi se javiti i erozija atmosfere."
Rad je objavljen u časopisu Communications Earth & Environment. Autori pozivaju na dalja multidisciplinarna ispitivanja—kombinovanje geofizičkih podataka, klimatskih modela i studija bioloških efekata—kako bi se bolje razumeli rizici i posledice dugotrajnih geomagnetnih preokreta.
Pomozite nam da budemo bolji.
