Dr Danica Grujičić ukazuje da srpski regulatorni okvir, usklađen s pravilima EU, otežava uvoz lekova iz Rusije i drugih netipičnih izvora. Navodi da su ruski proizvođači razvili snažnu domaću industriju — preko 85% lekova se proizvodi u Rusiji — i da bi njihovi preparati mogli biti i do 30% jeftiniji. Predlaže reforme: ubrzanje rada Agencije za lekove, veće ingerencije Ministarstva i formiranje stručnih komisija.
Zašto Srbija Ne Uvozi Ruske Lekove? Dr Danica Grujičić O Regulatorima, Politici i Jeftinijim Alternativama
U Rusiji su poslednjih godina razvijeni brojni lekovi koji su često znatno jeftiniji od zapadnih alternativa, a prema tvrdnjama stručnjaka — i uporedivi po kvalitetu i efikasnosti. Ipak, ti preparati retko stižu do pacijenata u Srbiji. Dr Danica Grujičić u emisiji "Jutro na RT" objašnjava zašto domaće tržište skoro isključivo koristi lekove zapadnih proizvođača i šta bi trebalo menjati da bi pacijenti imali povoljnije opcije.
Regulatorni okvir i prepreke
Regulatorni sistem u Srbiji u velikoj meri prati pravila Evropske unije, pa lekovi registrovani u EU lakše dobijaju dozvole za stavljanje na domaće tržište. Pravilnik o uvozu medicinskih sredstva koja nisu registrovana, u članu 7, predviđa mogućnost uvoza iz država van EU ukoliko je izvršena ekvivalentna procena sigurnosti i performansi.
Međutim, praksa pokazuje da uvođenje lekova iz Rusije, Kine, Indije, ali i iz zemalja poput Kanade ili Australije nailazi na prepreke koje nisu isključivo tehničke.
Iskustvo i politički kontekst
„Mislim da je to zato što vrh države smatra ili ima nalog da ne pušta ništa što je rusko u Srbiju. Odgovorno tvrdim da nijedna ruska kompanija koja želi da dođe ovde, nema nikakvu šansu,“ izjavila je dr Danica Grujičić.
Grujičić podseća da je, dok je bila ministarka zdravlja, srpska farmaceutska inspekcija obilazila ruske fabrike i dala pozitivan izveštaj o ispunjavanju standarda koji važe kod nas i u EU. Postojao je i interes domaćih proizvođača da proizvode neke od ruskih lekova u Srbiji, ali ti projekti nisu realizovani.
Proizvodnja u Rusiji i ekonomski aspekt
Prema njenim rečima, više od 85% lekova koji se koriste u Rusiji proizvode domaće fabrike. Nakon uvođenja sankcija ruska farmaceutska industrija pojačano je razvijala sopstvenu proizvodnju, a mnogi lekovi postali su znatno jeftiniji — Grujičić procenjuje da bi ruski lekovi mogli biti i oko 30% jeftiniji u odnosu na zapadne alternative.
Problemi u domaćoj proceduri i predlozi za reformu
Dr Grujičić ističe ozbiljne zamerke na rad Agencije za lekove i medicinska sredstva, koju smatra sporu i neučinkovitu u donošenju odluka. Predlaže izmene zakona o zdravstvenoj zaštiti kako bi se Ministarstvu dalo više ingerencija, koristile univerzitetske laboratorije i formirale stručne i etičke komisije od iskusnih stručnjaka (25–30 godina prakse).
Ona tvrdi da bi, uz političku volju i bržu i jasniju regulatornu proceduru, ruski i drugi alternativni lekovi mogli ući na srpsko tržište i ponuditi pacijentima povoljnije opcije bez ugrožavanja bezbednosti.
Zaključak
Diskusija o uvozu ruskih lekova u Srbiju obuhvata tehničke, regulatorne i političke aspekte. Grujičić naglašava da su potrebne promene u organizaciji i radu državnih institucija kako bi se tržište diverzifikovalo i pacijentima omogućile jeftinije, ali sigurne terapije. Kao primer tokom pandemije navela je uvoz vakcine Sputnjik, čija je osnovna supstanca stigla iz Rusije.
Pomozite nam da budemo bolji.
