Studija objavljena u PLOS ONE pokazuje da smola breze dobijena metodama koje su mogli koristiti Neandertalci ima antibakterijsko dejstvo protiv bakterija roda Staphylococcus. Istraživači su koristili istorijski verodostojne metode ekstrakcije, a svi testirani uzorci usporili su rast ovih patogena u laboratoriji. Nalazi podržavaju tradicionalne prakse autohtonih zajednica i ukazuju na potencijalne primene u lečenju rana i kao repelent, ali autori pozivaju na dalja istraživanja pre nego što se izvuku konačni zaključci.
Smola Breze Neandertalaca Pokazala Antibakterijska Svojstva — Moguća Primena U Lečenju Rana
The bark of birch trees has been used to produce tar for more than 150,000 years. The center photo shows birch bark tar condensed onto a rock that borders a hearth. When scraped off the rocks, the viscous tar can be used as both an adhesive and antibiotic.
Neandertalski preci cenili su smolu breze ne samo kao lepak za izradu i popravku alata, već i zbog njenih mogućih lekovitih svojstava. Nova studija objavljena u PLOS ONE pokazuje da smola breze dobijena metodama dostupnim Neandertalcima usporava rast bakterija roda Staphylococcus, koji su često povezani sa infekcijama rana.
Istraživači su ekstraktovali smolu iz kore modernih breza, ciljajući vrste koje su dokumentovane na nalazištima Neandertalaca. Koristili su više pristupa proizvodnje koji odgovaraju arheološkim dokazima — između ostalog, destilaciju u glinenoj jami i kondenzaciju na kamenu površinu.
"Neurednost procesa proizvodnje smole breze zaslužuje posebno pominjanje," napisali su autori. "Svaki korak proizvodnje predstavlja sopstveni senzorni doživljaj, a skidanje smole s ruku nakon sati pored vatre bio je izazov svaki put."
U laboratorijskim uslovima uzorci smole izloženi su različitim sojevima bakterija. Svi testirani uzorci smole pokazali su sposobnost da ometaju rast Staphylococcus sojeva koji su poznati uzročnici rana i kožnih infekcija. Resultati sugerišu da smola može imati realan antimikrobni efekat, makar u kontrolisanim eksperimentalnim uslovima.
Autori studije ističu više implikacija: nalazi podržavaju tradicionalne medicinske prakse autohtonih zajednica u severnoj Evropi i Kanadi koje koriste smolu breze za tretman rana, ukazuju na moguću ulogu Neandertalaca u zdravstvenoj nezi zajednice (pomoć povređenima i bolesnima) i nagoveštavaju dodatne primene poput odbijanja insekata.
Važno je napomenuti da eksperimenti ne dokazuju direktno da su Neandertalci namerno koristili smolu kao lek — ali potvrđuju da takva upotreba bila je moguća i efikasna protiv određenih bakterija u laboratorijskim uslovima. Autori pozivaju na dalja istraživanja koja bi obuhvatila širi spektar patogena, otrovnih efekata na tkivo i analize arheoloških tragova primene na kostima ili artefaktima.
Širi značaj i pravci budućih istraživanja
Ova studija povezuje eksperimentalnu arheologiju i tradicionalnu farmakologiju i otvara polje paleofarmakologije — proučavanja lekovitih praksi davnih populacija. Kako raste kriza antimikrobne otpornosti, prirodni sastojci iz istorijskih praksi mogu ponuditi inspiraciju za nove pristupe, ali zahtevaju sistematska naučna ispitivanja.
Pomozite nam da budemo bolji.
