Politička drama oko sedam članica iranske ženske fudbalske reprezentacije u Australiji završena je povratkom pet igračica u Iran i ostankom dve u Australiji. Kritičari tvrde da je javna i politička pažnja, uključujući objavu fotografija ministra, mogla ugroziti bezbednost i izbore igračica. Stručnjaci i advokati za izbeglice pozivaju na diskretniji pristup i rano pružanje nezavisne pravne pomoći.
Politizovana drama oko iranskog ženskog fudbalskog tima u Australiji — pet se vratilo, dve ostale
In this photo supplied by Australia's Minister for Home Affairs Tony Burke's office, the Minister Tony Burke, center, poses in an undisclosed location with five Iranian women soccer players who have been granted asylum in Australia, Tuesday, March 10, 2026. (Australia Ministry of Home Affairs via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Melburn — Politička nadmudrivanja SAD i Australije oko sudbine sedam članica iranske ženske fudbalske reprezentacije završila su povratkom većine tima u Iran, dok su dve igračice ostale u Australiji nakon što su ranije zatražile azil.
Kritičari tvrde da su politički interesi i javna pažnja zasenili brigu o bezbednosti i najboljim interesima igračica. Od sedam žena koje su prvobitno prihvatile azil u Australiji, pet je promenilo odluku za nekoliko dana i vratilo se timu, bez javnog objašnjenja motiva.
Reakcije javnosti i stručnjaka
Shiva Amini, a former Iranian women's soccer player, speaks while giving an interview at The Associated Press office in New York, Tuesday, March 17, 2026. (AP Photo/Philip Marcelo)(ASSOCIATED PRESS)
«Završili smo s ishodom koji je daleko od idealnog», rekao je Graham Thom, koordinator za zagovaranje u Refugee Council of Australia, organizaciji koja predstavlja tražioce azila. «Nadamo se da će dve koje ostaju dobiti potrebnu zaštitu, ali se nadamo i da su one koje su se vratile bezbedne.»
Političko i medijsko razotkrivanje slučaja počelo je kada je australijski ministar za imigraciju Tony Burke 10. marta pred kamerama pokazao fotografiju na kojoj pozira sa pet žena koje su dobile zaštićene vize. Snimci na kojima su igračice bez pokrivala za glavu dodatno su pojačali pažnju i izazvali kritike izbegličkih aktivista, koji su upozorili da li žene pod represivnim režimom mogu slobodno proceniti posledice javne izloženosti.
Kylie Moore-Gilbert, politološkinja koja je nekoliko godina provela u iranskom zatvoru, ocenila je da je «pobeda u propagandnom ratu» obesmislila brigu za bezbednost igračica i da bi diskretan postupak možda umanjio rizike za njih i njihove porodice.
Kako je sve počelo
Shiva Amini, a former Iranian women's soccer player, speaks while giving an interview at The Associated Press office in New York, Tuesday, March 17, 2026. (AP Photo/Philip Marcelo)(ASSOCIATED PRESS)
Politička pažnja usmerila se na tim kada su igračice odlučile da pre svog prvog meča na Women’s Asian Cupu na Gold Coastu 2. marta ne otpevaju iransku himnu — gest koji je izazvao oštre kritike u Iranu. Iranski komentatori tim su gestom označili kao izdaju, a protesti i pozivi za azil su dobili široku medijsku pokrivenost.
Situaciju je dodatno zaoštrio američki predsednik Donald Trump koji je putem društvenih mreža i telefonskog razgovora sa australijskim premijerom Anthonyjem Albaneseom pozvao da se timu omogući azil. Albanese je, prema izveštajima, saopštio da su prvih pet — četvoro igračica i jedan tim menadžer — prihvatili ponude humanitarnih viza.
Optužbe i demanti
A member of Iran's women's soccer team prays at the Kuala Lumpur International Airport in Sepang, Malaysia, Monday, March 16, 2026. (AP Photo/Azneal Ishak)(ASSOCIATED PRESS)
Iranski zvaničnici su tvrdili da su neke od igračica bile primorane da se prijave za azil, da bi se potom „vratile” pod pritiskom, dok je Teheran optužio australijske vlasti za zloupotrebu situacije prilikom fotografisanja i potpisivanja dokumenata. Australija je odbacila tvrdnje da je vršila pritisak na igračice, a slučaj su nazvali kompleksnim i ličnim odlukama pojedinaca.
Izvori bliski nekim igračicama, uključujući bivšu reprezentativku Shivu Amini, naveli su da je iranski režim mogao vršiti pritisak na članove porodica kao sredstvo da ih navede na povratak. Zvaničnici iz Irana demantovali su bilo kakvu neposrednu prinudu, dok aktivisti upozoravaju da pretnje prema porodicama često ostaju van očiju javnosti.
Šta ostaje nepoznato
Razlozi za povratak pet igračica nisu javno objašnjeni i verovatno uključuju kombinaciju ličnih odluka, straha za porodicu i spoljnog pritiska. Predstavnici australijskih vlasti rekli su da nastavljaju da nude podršku igračicama koje ostaju u zemlji.
Ovaj slučaj je otvorio šira pitanja: kako balansirati javni interes i diplomatske poruke sa bezbednošću ranjivih pojedinaca, te koliko medijska eksponiranost može da ugrozi ili zaštiti tražioce azila.
Izveštaj je doprineo Associated Pressov reporter Philip Marcelo u Njujorku.
Pomozite nam da budemo bolji.
