U kampu Kawa kod Erbila, stotine izgnanih iranskih Kurda žive s nadom da bi pad iranskog teokratskog režima mogao omogućiti povratak. Međutim, uslov za povratak je promena vlasti i međunarodne bezbednosne garancije. Procena je da postoji 8.000–10.000 boraca bez modernog naoružanja i dronova, pa bez vazdušne podrške ne planiraju kopnene operacije zbog straha od iranskih udara.
Izgnani iranski Kurdi u Iraku: „Vraćamo se samo ako padne teokratija i dobijemo sigurnosne garancije”
Kids play on a trampoline at Kawa Camp, which houses Iranian Kurdish refugees who fled Iran following the 1979 Islamic Revolution, in the outskirts of Irbil, Iraq, Saturday, March 14, 2026. (AP Photo/Leo Correa)(ASSOCIATED PRESS)
U kampu Kawa u oblasti Qushtapa, blizu Erbila u iračkoj autonomnoj kurdskoj regiji, stotine izgnanih iranskih Kurda žive između nade i straha: nadaju se da će aktuelni sukobi i međunarodni pritisci oslabiti iranski režim koji ih je primorao na beg, ali se boje da će bez jasnih bezbednosnih garancija povratak biti nemoguć.
A man warms himself next to a fire in an area in front of Kawa Camp, which houses Iranian Kurdish refugees who fled Iran following the 1979 Islamic Revolution, in the outskirts of Irbil, Iraq, Saturday, March 14, 2026. (AP Photo/Leo Correa)(ASSOCIATED PRESS)
Istorijsko nasleđe i položaj u Iraku. Više od 300 porodica u kampu Kawa potiče iz iranske provincije Kermanshah i raseljeni su nakon Islamske revolucije 1979. Mnogi su potomci boraca protiv teokratske vlasti; neki su u egzilu učestvovali i u oružanim akcijama. U Iraku većina nema državljanstvo, ima ograničena građanska prava i otežan pristup uslugama — kupovina kuće ili automobila često zavisi od iračkog sponzora koji preuzima pravnu odgovornost.
A painting showing houses and an alley of the village in Iran's Kurdish-majority Kermanshah province hangs on the wall of community leader Jehangir Ahmadi in Kawa Camp, made up of Iranian Kurdish refugees who fled Iran following the 1979 Islamic Revolution, in the outskirts of Irbil, Iraq, Saturday, March 14, 2026. (AP Photo/Leo Correa)(ASSOCIATED PRESS)
Nada, ali i duboko nepovjerenje prema velikim silama. Među izbeglicama postoji snažna želja za povratkom, ali i oprez: mnogi vide istorijske primere izneveravanja i instrumentalisanja njihove borbe u međunarodnim igrama. Nedavni izveštaji da je administracija u Vašingtonu razmatrala korišćenje iranskih kurdskih grupa u kontekstu većih regionalnih planova dodatno su produbili nepoverenje.
Customers buy vegetables and fruits at a local market in Kawa Camp, which houses Iranian Kurdish refugees who fled Iran following the 1979 Islamic Revolution, in the outskirts of Irbil, Iraq, Saturday, March 14, 2026. (AP Photo/Leo Correa)(ASSOCIATED PRESS)
„Od 1979. do danas to nam je jedina nada — da će režim pasti. Gledam na sat; ako padne sada, vratim se kući u sekundi,”rekao je jedan 57-godišnji član iranske kurdske opozicije u Kawa kampu, koji je napustio Iran kao dete.
Bezbednosna realnost i snage na terenu. Komandanti procenjuju da iranske kurdske grupe broje između 8.000 i 10.000 boraca, ali većina raspolaže samo lakim pešadijskim naoružanjem i nema dronove ili modernu artiljeriju. Zbog toga traže vazdušne garancije i zaštitu od iranskih raketnih i dron-napada — u suprotnom ocenjuju da bi kopnena ofanziva bila suicidna.
A shepherd leads his flock of sheep in front of Kawa Camp, which houses Iranian Kurdish refugees who fled Iran following the 1979 Islamic Revolution, in the outskirts of Irbil, Iraq, Saturday, March 14, 2026. (AP Photo/Leo Correa)(ASSOCIATED PRESS)
Napadi i pritisci. Od početka aktuelnih sukoba, Iranom podržane milicije u Iraku pojačale su napade dronovima i udarima na baze iranskih kurdskih formacija. To je nateralo mnoge borce da svoje porodice premeštaju iz vojnih kampova u obližnja naselja, dok se komandanti skrivaju u planinskim skloništima.
Praćenje i strah za rodbinu. Sagovornici govore o strahu od iranske obaveštajne mreže i mogućih odmazda protiv članova porodica koji ostaju u Iranu. Mnogi, iz straha za bližnje, razgovaraju anonimno.
Šta traže pre povratka? Jasna, međunarodno garantovana promena vlasti u Teheranu nije jedini uslov: izgnani Kurdi traže konkretne bezbednosne garancije, pravnu zaštitu i zajamčena prava, kao i podršku za ostvarivanje političke autonomije ili drugih oblika samouprave koje smatraju prihvatljivim.
Zaključak. Priča iz Kawa kampa pokazuje koliko je povratak izgnanih složen: on zavisi ne samo od ideoloških promena u Iranu, već i od stvarnih bezbednosnih uslova i međunarodnih garancija koje bi branile vraćene protiv novih talasa nasilja i odmazdi.
Pomozite nam da budemo bolji.
