UN izveštaj upozorava na procenjeni pad od 81% u populacijama migratornih slatkovodnih riba u poslednjih 50 godina, nakon procene više od 15.000 vrsta. Preporučeno je da se 325 vrsta uključi u međunarodni režim zaštite, uz 30 prioritetnih koje su i ugrožene i kulturološki značajne. Glavne pretnje su brane, zagađenje i prekomerni ribolov, a predložena je koordinisana akcija kroz Konvenciju o migratornim vrstama (CMS).
Alarmantni Pad Migratornih Slatkovodnih Riba: UN Predlaže Globalnu Zaštitu 30 Prioritetnih Vrsta
The Atlantic tarpon migrates hundreds of miles along the US coast but the population has dropped as its mangrove habitats are damaged [Getty Images]
Populacije migratornih slatkovodnih riba doživele su drastičan pad, navodi novi izveštaj UN-a koji ocenjuje stanje više od 15.000 vrsta. Ribe koje putuju kroz reke, jezera i bare suočavaju se sa kombinovanim pritiscima — brane, zagađenje i prekomerni ribolov — koji im onemogućavaju da stignu do mrestilišta i održe održive populacije.
The piraíba - also known as the giant catfish - is another migrating fish species that has been recommended for urgent protection [UN]
Šta pokazuje izveštaj?
Međunarodni tim naučnika procenio je preko 15.000 vrsta slatkovodnih migratornih riba (što čini približno polovinu svih ribljih vrsta) i utvrdio da su njihove populacije opale za procenjenih 81% u poslednjih 50 godina. Izveštaj identifikuje 325 vrsta koje treba uključiti u međunarodni sporazum za praćenje i podršku, a među njima su 30 prioritetnih vrsta koje su istovremeno ugrožene i kulturno značajne.
The goonch catfish, also known as the giant devil catfish, has been overfished and struggled to migrate as rivers like the Indravati are developed [Zeb Hogan/UN]
Glavne pretnje
Brane i fragmentacija staništa: Barijere duž rečnih tokova (uključujući male propuste i stare brane) prekidaju migracione rute; u Evropi ribe u proseku nailaze na barijeru svakog kilometra. To povećava trošenje energije, smanjuje uspeh mresta i čini ribe podložnijim bolestima i predaciji.
The river lamprey, also known as the "jawless fish", has seen significant population decline in the UK due to pollution since the industrial revolution [Getty Images]
Zagađenje i prekomerni ribolov: Hemijsko i nutritivno zagađenje smanjuje kvalitet staništa, dok prekomerni ribolov direktno iscrpljuje populacije koje su već pod pritiskom.
The saiga antelope is one of a number of species that have recovered following international conservation efforts [Getty Images]
Zašto je ovo važno za ljude?
Migratorne slatkovodne ribe obezbeđuju hranu za oko 200 miliona ljudi širom sveta i predstavljaju veliku biološku i kulturnu raznovrsnost — od gigantskih vrsta koje prelaze hiljade kilometara do lokalno značajnih riba poput zlatnog mahseera, allis shad-a, lampreja i atlantskog lososa.
Predložene mere i međunarodna saradnja
UN predlaže da 30 prioritetnih vrsta bude dodato Konvenciji o očuvanju migratornih vrsta (CMS) na narednom sastanku. Uključivanje podrazumeva koordinisano međunarodno praćenje, planove za obnavljanje staništa i mere za smanjenje prekomernog ribolova i zagađenja.
Primer uspeha
Kao primer uspešne međunarodne akcije navodi se saiga antilopa: nakon masovnog pomora 2015. godine, koordinisane mere protiv krivolova i zaštite dovele su do oporavka populacije na više od milion jedinki.
"Migratorne ribe su dugo bile zapostavljene u globalnoj zaštiti, iako su ključne za staništa i ljude", rekao je dr Zeb Hogan, koautor izveštaja.
U zaključku, izveštaj poziva na hitne, koordinisane međunarodne mere kako bi se zaustavio pad populacija i obnovile ključne vrste čija sudbina prelazi državne granice.
Pomozite nam da budemo bolji.
