Arheološko istraživanje otkriva da su "Bes" šoljice iz starog Egipta korišćene za rituale sa psihoaktivnim napitkom. Analize su pokazale prisustvo harmalina iz Peganum harmala i aporfina iz egipatskog plavog lotosa, uz tragove alkohola, telesnih tečnosti i zaslađivača. Istraživanje sugeriše da je mešavina namerno dozirana kako bi izazvala vizije i trance stanja, što je služilo za dobijanje proročkih snova i traženje izlečenja.
Otkriće staro 2.000 godina: Šta su zaista sadržavale ritualne "Bes" šoljice?
Now We Have Proof That Ancient Egyptians Got HighGetty Images
Pre oko 2.000 godina, staroegipatske "Bes" šoljice korišćene su u ritualima koji su učesnicima trebalo da omoguće božanske poruke, izlečenje i zaštitu. Novo arheološko istraživanje, zasnovano na DNK i hemijskim analizama naslaga iz unutrašnjosti jedne takve šoljice, otkriva iznenađujuće sastojke i objašnjava kako je napitak delovao.
Šta su bile Bes šoljice?
Bes je u egipatskoj ikonografiji prikazivan kao veselo i zaštitničko božanstvo povezano s plodnošću, porođajem i obranom od zlih sila. Šoljice sa njegovim likom često su koristile majke i trudnice u obredima koji su kombinovali simboliku, zajedničku veru i supstance za izazivanje izmenjenog stanja svesti.
A carving of Bes at the Temple of Dendera, Egypt. Bes was an ancient Egyptian deity worshipped as a protector of households and mothers and children.Getty Images
Metodologija istraživanja
Istraživači sa Univerziteta Južna Florida, u saradnji sa Univerzitetima u Trstu i Milanu, sproveli su detaljne hemijske i DNK analize tankih naslaga sa unutrašnje strane jedne Bes šoljice iz zbirke Tampa Museum of Art. Rezultati su objavljeni u časopisu Scientific Reports (Nature Research).
Koji su sastojci pronađeni?
Analize su otkrile kombinaciju fermentisane baze (alkohol), simboličnih ljudskih tečnosti i nekoliko biljnih sastojaka poznatih po psihoaktivnom dejstvu. Među identifikovanim komponentama su:
The Blue Water Lily, also known as the Egyptian Lotus, provided the ancient Egyptians an ingredient that caused psychoactive effects such as euphoria and relaxation.Getty Images
Harmalin iz Peganum harmala (sirijska ruta) — supstanca koja može izazvati intenzivne vizije;
Aporfin iz Nymphaea nouchali var. caerulea (egipatski plavi lotus) — povezan sa opuštanjem i euforijom;
Tragovi meda, susama, pinjola, sladića i grožđa — verovatno kao zaslađivači i stabilizatori ukusa.
Za šta je napitak služio?
Prema voditelju tima, dr Davideu Tanasiju, napitak je verovatno korišćen u ritualima za dobijanje proročkih snova, zaštitu trudnoće i traženje čuda. Psihoaktivne komponente su bile pažljivo kombinovane sa fermentovanom bazom i simbolikom (npr. telesnim tečnostima) kako bi podstakle introspekciju, vizije i osećaj transcendiranja svakodnevne realnosti.
Širi kontekst
Ovo otkriće uklapa se u širi obrazac: mnoge kulture kroz istoriju koristile su biljne psihoaktive u religijskim i lekovitim ritualima — od ajahuaske u Amazoniji do "pharmaka" u kultu Asklepiosa ili psilocibina u Mesoamerici. Nalazi iz Bes šoljice potvrđuju da su i Egipćani posedovali sofisticirano znanje o efektima prirodnih supstanci na svest.
Zaključak: Analize daju snažne dokaze da su ritualne šoljice posredovale iskustva koja su učesnici tumačili kao božanske poruke i lekovita otkrovenja. Istraživanje istovremeno otvara nova pitanja o socijalnom, religijskom i medicinskom značenju ovakvih praksi u starom Egiptu.
Reference: Rad objavljen u časopisu Scientific Reports; uzorkovanje i analize sproveli su istraživači Univerziteta Južna Florida u saradnji sa timovima iz Italije.
Pomozite nam da budemo bolji.
