Ključni rezultati: 63-godišnji "Oslo patient" praktično je izlečen od HIV-a nakon što je primio transplantaciju matičnih ćelija od brata koji nosi retku CCR5 mutaciju. Transplantacija je izvedena zbog mijelodisplastičnog sindroma 2020. godine, a dve godine kasnije pacijent je prestao sa antiretrovirusnom terapijom bez ponovnog pojavljivanja virusa u uzorcima krvi, creva i koštane srži. Iako je postupak rizičan i nije široko primenjiv, ovaj slučaj pomaže naučnicima u razumevanju mogućih puteva ka trajnom lečenju HIV-a.
Norvežanin praktično izlečen od HIV-a nakon transplantacije matičnih ćelija od brata sa retkom CCR5 mutacijom
The stem cell transplant that can 'cure' HIV is only an option for patients who also have blood cancer (CHIP SOMODEVILLA)(CHIP SOMODEVILLA/GETTY IMAGES NORTH AMERICA/Getty Images via AFP)
Norveški muškarac star 63 godine, poznat u medijima kao "Oslo patient", praktično je izlečen od HIV-a nakon što je 2020. godine primio transplantaciju matičnih ćelija od svog brata, saopštili su lekari.
Neobičan i srećan splet okolnosti
Brat pacijenta slučajno je nosilac retke mutacije gena CCR5, koja onemogućava virusu HIV da uđe u ćelije. Takva genetska osobina kod davaoca znatno smanjuje rizik da virus opstane nakon zamene imuniteta.
"Nismo imali pojma... To je bilo neverovatno," rekao je dr Anders Eivind Myhre iz Oslo University Hospital za AFP.
Medicinski kontekst i ishod
Pacijent je živeo sa HIV-om od 2006. godine, a 2017. je dobio dijagnozu mijelodisplastičnog sindroma, ozbiljne krvne bolesti koja je zahtevala transplantaciju. Pošto se nije našao odgovarajući donor u registrima, odabrali su njegovog starijeg brata — a na dan transplantacije otkriveno je da brat ima korisnu CCR5 mutaciju.
Dve godine nakon transplantacije pacijent je prestao da uzima antiretrovirusnu terapiju. Istraživači nisu pronašli tragove HIV-a u uzorcima krvi, creva i koštane srži, pa su zaključili da je, "za sve praktične svrhe", izlečen.
Značaj i ograničenja
Procedura je bolna i potencijalno opasna, i primenjuje se kod ljudi koji istovremeno imaju HIV i životno opasnu krvnu bolest, zbog čega nije široko primenjiva za milione ljudi koji žive sa HIV-om. Ipak, ovakvi individualni slučajevi (poput originalnog "Berlin patienta" i drugih prijavljenih slučajeva) pružaju važne uvide u mehanizme infekcije i potencijalne puteve ka univerzalnom leku.
Ovo je prvi poznati slučaj da je transplantat koji je doveo do remisije došao od člana porodice, a naučnici su zabeležili potpunu zamenu koštane srži i imunog sistema davaoca u krvi, crevima i koštanoj srži pacijenta, kako je istakao koautor studije dr Marius Troseid sa University of Oslo.
"Oslo patient možda više nije pacijent. Bar se tako ne oseća," rekao je Troseid, naglašavajući dobru kondiciju i pojačanu energiju kod pacijenta.
Studija o slučaju objavljena je u časopisu Nature Microbiology. Istraživači naglašavaju da dalja analiza ovakvih retkih primara može otkriti ključne informacije o tome kako postići trajno izbacivanje virusa iz organizma.
Pomozite nam da budemo bolji.
