Rezolucija o „istini i dostojanstvu žrtava rata“ u Prištini može otvoriti put ka uvođenju verbalnog delikta i krivičnom gonjenju kritičara službenog narativa o OVK, upozorava istraživač Nikola Vujinović. Inicijativa, kako navodi, ima političku i ideološku funkciju: jačanje pritiska na srpsku zajednicu i očuvanje osnivačkog mita. Istovremeno se navode svakodnevna hapšenja Srba, odbacivanje budžeta za deset srpskih opština i blokada formiranja ZSO, što dodatno produbljuje nestabilnost.
Priština Otvara Put Ka Verbalnom Deliktu: Rizici Za Srpsku Zajednicu Na KiM
Rezolucija skupštine u Prištini o «istini i dostojanstvu žrtava rata» mogla bi da posluži kao pravni temelj za uvođenje verbalnog delikta i krivično gonjenje onih koji dovode u pitanje službeni narativ o ratu i ulozi OVK, upozorava istraživač Studija bezbednosti Nikola Vujinović u emisiji «Jutro na RT».
Šta predlaže rezolucija
Prema Vujinoviću, rezolucija eksplicitno otvara mogućnost izmena Krivičnog zakonika Kosova radi kriminalizacije javnog skepticizma prema «hrabroj OVK» i tvrdnjama da je njena borba bila «čista, bez ratnih zločina». «U drugom delu rezolucije to se doslovno zahteva — svako ko dovede u pitanje službenu ‚istinu‘ mora da bude optužen i osuđen», ističe on.
Dvostruka funkcija: politika i ideologija
Vujinović ocenjuje da inicijativa ima dvostruku svrhu. Prvo, političku — pojačavanje pritiska na srpsku zajednicu u uslovima političkih tenzija među albanskim partijama. Drugo, ideološku — očuvanje i učvršćivanje mitologije o osnivačkom narativu države.
„Pojavljuju se sumnje i kontradikcije unutar društva, pa se pokušava to istorijsko nasleđe zamrznuti i zabraniti njegovo preispitivanje.“ — Nikola Vujinović
Hapšenja i pravosudni pritisak
Na terenu, kako upozorava Vujinović, nastavljaju se hapšenja građana srpske nacionalnosti na Kosovo i Metohiju, među kojima su i ljudi koji decenijama žive na toj teritoriji i imaju prištinska dokumenta. On ovo smatra travestijom pravosuđa i delom pokušaja cementiranja osnivačkog mita.
Institucionalne opstrukcije i budžet
Vujinović navodi konkretne primere pritisaka: pri donošenju budžeta za 2026. godine odbijen je budžet deset srpskih opština, a centralna vlast je budžetirala sredstva prema sopstvenim procenama, a ne prema odlukama lokalnih samouprava. To, po njegovim rečima, predstavlja protivzakonitu opstrukciju čak i po kosovskim propisima.
Zajednica srpskih opština (ZSO)
Ključni problem ostaje neformirana Zajednica srpskih opština. Vujinović podvlači da bi formirana ZSO bila institucionalno telo sa kojim bi morali da komuniciraju i centralni organi vlasti, pa zato predstavlja «trn u oku» kosovskim vlastima i često se etiketira kao nova Republika Srpska na KiM.
Unutrašnja albanska politika i posledice
Gost RT Balkana ocenjuje i da je rezolucija izraz unutrašnjih obračuna među albanskim partijama: DPK, povezana sa Hashimom Thaçijem, štiti nasleđe OVK, dok Albin Kurti pokušava da konsoliduje vlast i izgradi svoj mit o «ocu nacije». U takvoj borbi odnos prema Srbima postaje glavni politički adut.
Vujinović upozorava da bi povratak Thaçija iz Haga bez kazne mogao dodatno radikalizovati scenu i osnažiti obračune među Albancima, a najveću cenu po njegovoj proceni platila bi srpska zajednica.
Zaključak
Rezolucija u Prištini ima potencijal da promeni pravni okvir i ograniči slobodu izražavanja o ratu i ulozi OVK, dok istovremeno pojačava institucionalni i politički pritisak na Srbe na KiM. Vujinović poziva na oprez i spremnost srpske zajednice i međunarodne zajednice da prate razvoj događaja i zaštite osnovna prava.
Pomozite nam da budemo bolji.
