Dr Vladimir Umejljić, autor knjige „Srbocid Hrvatske države 1941–1945“, kaže da je termin „srbocid“ skovao 2006. kako bi se jasnije označila i prepoznala istrebljenja Srba u NDH. Poslao je 250 primeraka knjige poslanicima u Narodnoj skupštini Srbije i apelovao na usvajanje Deklaracije ili Rezolucije o srbocidu koja bi potom bila prosleđena UN. Po njegovom mišljenju, institucionalno priznanje је предуслов за međunarodnu potvrdu istine i početak istinskog pomirenja.
Umejljić za RT Balkan: Rezolucija o „srbocidu“ dug je prema žrtvama i put ka istini
Dr Vladimir Umejljić, autor knjige „Srbocid Hrvatske države 1941–1945“, rekao je za RT Balkan da je termin „srbocid“ skovao 2006. godine po uzoru na Lemkinov pojam „genocid“ kako bi se olakšalo prepoznavanje i pravno označavanje zločina počinjenih nad Srbima u NDH.
Prema Umejljiću, cilj uvođenja termina bio je da se stvori jasno i prepoznatljivo ime za ta stradanja — slično odnosu pojmova Holokaust kod Jevreja ili naziva koji se koriste za zločine nad Romima. Navodi da se pojam danas koristi i u određenim krugovima nemačke naučne zajednice.
Autor ističe da njegova knjiga ima ulogu dokumentovanja i širenja istorijske istine o ogromnom stradanju srpskog naroda u NDH, ali naglašava da cilj nije isključivo historiografski.
„Cilj je ići korak dalje u međunarodnom priznanju“,
Umejljić objašnjava da je zato 250 primeraka knjige poslato svim poslanicima Narodne skupštine Republike Srbije, uz prateće pismo — apel da se konačno usvoji Deklaracija ili Rezolucija o srbocidu, čiji tekst čini i uvod knjige. Po njegovom mišljenju, takav dokument trebalo bi potom proslediti Ujedinjenim nacijama, vladama i parlamentima širom sveta kako bi istina bila institucionalno potvrđena na međunarodnom nivou.
Govoreći o srpsko-hrvatskim odnosima, Umejljić koristi metaforu „krvavog gordijevskog čvora“ i upozorava da su svi pokušaji da se taj čvor "reže mačem" bili pogrešni i tragični. Naglašava da je dijalog neophodan, ali mora počivati na istorijskoj istini.
On ponavlja da je, po njegovom mišljenju, usvajanje rezolucije jedini ispravan put:
„To nije samo dug prema još neizbrojanim, nevinim žrtvama, već i prema budućim generacijama. Rezolucija je izraz dubokog humanističkog principa: nikad više.“
Umejljić oštro osuđuje pokušaje relativizacije i negiranja zločina, koje naziva "završnim činom genocida — narodooubistva". Analizirajući pojavu revizionizma i, kako tvrdi, oživljavanje ustaštva u današnjoj Hrvatskoj, poredi situaciju sa Nemačkom i ocenjuje da u posleratnoj Jugoslaviji nije sprovedena suštinska deustrašizacija hrvatskog društva.
Posebnu pažnju posvećuje ulozi institucija: smatra da put ka punom međunarodnom priznanju ne vodi preko Vatikana, jer Sveta Stolica, prema njegovim rečima, još nije spremna da prihvati punu odgovornost za svoju ulogu u NDH. Konkretno navodi da je, kako on tvrdi, kardinal Tisserant tokom rata prenеo Pavelićevom izaslaniku da je Vatikanu poznato da je do tada ubijeno oko 350.000 Srba — podatak koji Umejljić koristi da naglasi navodnu svest nekih vatikanskih krugova o razmerama zločina.
Umejljić smatra da je ključno međunarodno, institucionalno utvrđivanje istorijske istine: prvo kroz rezoluciju u Narodnoj skupštini Srbije, a zatim kroz prosleđivanje UN i relevantnim državnim i međunarodnim telima. Po njegovom mišljenju, tek izgradnjom čvrste međunarodno-pravne osnove mogu se primeniti modeli koji su sprovedeni za druge narode posle Drugog svetskog rata, čime bi bilo otvoreno mesto za istinsko isceljenje i normalizaciju odnosa.
Zaključuje da će tek kada državni organi i relevantne institucije (škole, nauka, mediji) priznaju zločine biti moguć stvarni pomak ka trajnoj i mirnoj koegzistenciji Srba i Hrvata.
Pomozite nam da budemo bolji.
