Studija 266 fragmenata ugljena sa nalazišta Gesher Benot Ya'aqov pokazuje da su rani ljudi pre oko 780.000 godina sistematski koristili i održavali vatru. Identifikovane vrste drveća — od jasena i masline do nara — ukazuju na bogatu obalnu floru i praktičnu strategiju korišćenja nanesenog i mrtvog drveta. Nalazi podržavaju tumačenje GBY kao 'home base' gde su ognjišta bila centri kuvanja, obrade hrane i društvenih aktivnosti. Rad je objavljen u Quaternary Science Reviews.
Antički ugljen iz Izraela: kako su rani ljudi kontrolisali vatru pre ~780.000 godina
A general view of the excavation of Gesher Benot Ya‘aqov Acheulian site. (Note that the original occupation surfaces are tilted due to tectonics). (CREDIT: GBY Expedition)
Studija ugljena sa nalazišta Gesher Benot Ya'aqov (GBY) na obalama drevnog jezera Hula u severnom Izraelu baca novo svetlo na to kako su rani ljudi organizovali život i rad oko vatre pre oko 780.000–800.000 godina. GBY je jedno od najkompletnijih nalazišta dugotrajnog naseljavanja lovaca i sakupljača, sa više od 20 arheoloških nivoa koji svedoče o višegeneracijskim povratcima na to mesto.
Traverse section of a charcoal fragment of ash observed under an ESEM microscope. (CREDIT: M. MoncusilPHES)
Glavni nalazi
Istraživači su analizirali 266 fragmenata ugljena iz jednog sloja starog oko 780.000 godina, koristeći mikroskopsku analizu unutrašnje strukture drveta kako bi identifikovali biljne vrste koje su služile za ogrev i spremanje hrane. Identifikovane vrste pokazuju neočekivano širok spektar lokalne flore, što ukazuje na bogatu i raznovrsnu obalu jezera.
A schematic toy model. (CREDIT: Naama Goren)
- Dominantne vrste: jasen (više od polovine klasifikovanih uzoraka) i maslina (druga po učestalosti).
- Druge identifikovane vrste: vrba, loza, oleander, hrast, pistać, nar i dr.
- Primera nara smatraju se najstarijim poznatim ostacima te vrste u regionu Levanta.
Šta to znači
Raznovrsnost drvenih vrsta u ugljenu sugeriše da su stanovnici GBY koristili lokalno dostupne resurse — naneseno drvo, mrtvo drvo i biljke rastuće uz obalu i reke — umesto da ciljano sakupljaju po jednu vrstu ogrevnog drveta. To ukazuje na praktičnu, prilagodljivu strategiju za stalno održavanje vatre.
Charcoal accumulation curve resulting from the analyses of 266 fragments from GBY and the gradual appearance of new taxa. (CREDIT: Quaternary Science Reviews)
Prisutnost klastera ugljena u neposrednoj blizini ostataka riba (među kojima su i veliki zubi šarana) i ostataka krupne divljači, poput praveštastog slona, podržava tumačenje da su ognjišta bila centralna za pripremu hrane, obradu mesa i svakodnevne aktivnosti. Spaljeni kameni alati i biljni ostaci dodatno potvrđuju višestruku ulogu vatre u proizvodnji, kuvanju i društvenoj organizaciji.
Spatial distribution of charcoal and wood in Layer II-6 Level 1 by taxa. A, charcoal (N = 190); B, wood (N = 112); circle marks the largest cluster with the highest taxonomic diversity; only specimens with a full spatial record are included. (CREDIT: Quaternary Science Reviews)
Širi kontekst i značaj
GBY se često opisuje kao 'home base' — mesto za skupljanje, obradu i deljenje resursa. Nalazi pokazuju da je stalan pristup gorivu bio jednako važan za naseljavanje kao i pristup vodi, hrani i sirovinama za alat. Kontinuirano održavanje vatre tokom generacija implicira visok nivo tehnološke i društvene organizacije kod ranih hominina.
Rad je objavljen u časopisu Quaternary Science Reviews, a istraživanje vodi tim sa Hebrejskog univerziteta u Jerusalimu pod vođstvom prof. Naama Goren-Inbar.
Zaključak: Analiza ugljena sa GBY ne samo da potvrđuje čestu i sistematsku upotrebu vatre, već i osvetljava izbor staništa i prilagodljive strategije korišćenja prirodnih resursa kod ranih ljudi pre više stotina hiljada godina.
Pomozite nam da budemo bolji.
