Panjevi Otkriveni Ispod Glečera Ne Opovrgavaju Klimatske Promene — Šta Kažu Nauka i Podaci

Objave na društvenim mrežama tvrde da panjevi drveća otkriveni kako se povlači Mendenhall glečer u jugoistočnoj Aljasci (datovani na 1.000–2.000 godina) dokazuju da današnje zagrevanje nije posledica ljudskih aktivnosti. Takve tvrdnje krivo tumače naučna zapažanja. Stručnjaci koji su radili u regionu objašnjavaju zašto starost panjeva sama po sebi nije dokaz protiv antropogenog zagrevanja.

Odakle je slika i koje su tvrdnje

Fotografija panja koja se deli potiče iz materijala o proučavanju godišnjih prstenova (autor fotografije: Jesse Wiles) i pratila je tekst o istraživanjima koja je sprovodila geologinja Cathy Connor u području Mendenhall glečera. Objave koriste starost drveća (1.000–2.000 godina) da bi tvrdile da je ranije bilo toplije, te da današnje zagrevanje ne može biti uzrokovano ljudskim emisijama CO2.

Šta kažu naučnici

Cathy Connor i drugi istraživači upozoravaju da panjevi otkriveni ispod glečera nisu jednokratna i regionalno nereprezentativna mera klime. Glečeri napreduju i povlače se kroz hiljade godina zbog prirodnih faktora (orbitalne varijacije, lokalni klimatski uslovi), pa su tokom istorije prekrivali šume i potom se povlačili, ostavljajući sačuvane panjeve.

Zašto starost panjeva nije direktna mera temperature

Datiranje drveća daje informaciju o vremenu kada su stabla rasla, ali ne pruža direktan merni podatak o temperaturi. Drveće može ukazati na promene u lokalnim uslovima (vlaga, tlo, lokalni mikroklima), ali sama starost panja ne znači da su tada postojale iste ili veće globalne temperature kao danas.

Infographic showing the annual change in glacier mass worldwide since 1976, according to data from WGMS and WMOSylvie HUSSONPaz PIZARROAFP(Sylvie HUSSON / Paz PIZARRO / AFP)

Širi kontekst: Holocen, sateliti i klimatski modeli

Studije pokazuju da su mnogi glečeri na Aljasci bili dalje povučeni tokom srednjeg holocena (pre ~6.000 godina) kada je, usled promena u solarnom zračenju i orbitalnim parametrima, regionalno bilo toplije. Ipak, to ne objašnjava današnje brzo i široko zagrevanje.

Podaci sa satelita jasno pokazuju gubitak leda i povlačenje glečera poput Mendenhall-a, a klimatski modeli ne mogu da reprodukuju obim i brzinu današnjeg zagrevanja bez uključivanja ljudskih emisija stakleničkih gasova. Arktik se zagreva znatno brže od globalnog proseka, što je u skladu sa očekivanim efektima porasta koncentracija CO2.

Kako naučnici prate klimatske promene

Za klimatske trendove koriste se višedecenijski podaci, uključujući meteorološke stanice, satelitska merenja, promene permafrosta i dugoročne studije glečera. Regionalne i globalne signale treba posmatrati u širem vremenskom i prostornom kontekstu, a ne izvlačiti zaključke iz jedne fotografije ili izolovanog nalaza.

Zaključak

Panjevi otkriveni ispod Mendenhall glečera su vredan izvor informacija o prošlim lokalnim uslovima, ali sami po sebi ne pobijaju široku i dobro dokumentovanu naučnu evidenciju o ubrzanom zagrevanju koje je u velikoj meri posledica sagorevanja fosilnih goriva. Tvrdnje koje iz pojedinačnih nalaza izvode globalne zaključke su zabluda i ne uzimaju u obzir kompletnu naučnu sliku.