Tim Univerziteta Oklahome otkrio je da hormon FGF21 kod miševa povećava metabolizam i može da smanji težinu bez smanjenja unosa kalorija. Studija, objavljena u Cell Reports, pokazuje da FGF21 signalizira u zadnji deo mozga (hindbrain), isto područje kao i GLP‑1 lekovi, ali deluje drugačije. Rezultati su preklinički; rani ljudski podaci pokazuju umeren gubitak težine (5–8%), a postoji i zabrinutost zbog mogućih nuspojava poput probavnih problema i gubitka koštane mase.
Prirodni hormon FGF21 kod miševa podiže metabolizam i može da smanji težinu bez manje hrane
Natural hormone may reduce obesity without cutting calories, scientists say
Naučnici sa Univerziteta Oklahome identifikovali su hormon FGF21 (fibroblast growth factor 21) koji u prekliničkim modelima deluje da preokrene simptome gojaznosti povećanjem metaboličke stope, bez direktnog smanjenja unosa kalorija.
U studiji objavljenoj u časopisu Cell Reports, istraživači su koristili modele na miševima i otkrili da FGF21 šalje signale u zadnji deo mozga (hindbrain) — isto područje koje ciljaju popularni GLP‑1 lekovi — ali deluje drugačije od njih.
Close up of unrecognisable woman in orange sport clothes measure weight on scale at home.(iStock)
Kako FGF21 deluje
Prema vođi studije, Matthew Potthoff, PhD, FGF21 ne utiče prvenstveno na apetit, već povećava potrošnju energije i metabolizam, što dovodi do mršavljenja. Iako signal stiže u isto moždano područje kao i GLP‑1 analozi, mehanizmi su različiti: GLP‑1 smanjuje unos hrane kroz uticaj na apetit, dok FGF21 podiže bazalnu potrošnju energije.
"U prethodnim studijama ustanovili smo da FGF21 signalizira mozgu umesto jetri, ali nismo znali gde u mozgu. Iznenadili smo se kada smo otkrili da je cilj hindbrain, a ne hipotalamus," rekao je Potthoff.
Mogućnosti i rizici
FGF21 se već ispituje kao osnova za lek za metabolički disfunkcionalni steatohepatitis (MASH), oblik masne bolesti jetre. Ipak, istraživači i kliničari upozoravaju da su rezultati do sada pretežno iz prekliničkih modela i da se ponašanje hormona razlikuje između miševa i ljudi.
According to the study, the hormone "appears to work by signaling to a brain region involved in metabolism and appetite regulation, the same area targeted by the popular GLP-1 drugs."
Dr Peter Balazs, specijalista za hormone i mršavljenje, podseća da su rani ljudski ispiti FGF21 pokazali umeren gubitak težine od oko 5–8%, što je manje od proseka ostvarenog GLP‑1 terapijama (oko 15%). Takođe postoje zabrinutosti oko mogućih nuspojava, poput gastrointestinalnih problema i smanjenja koštane gustine.
Istraživači naglašavaju da su potrebna dodatna ispitivanja na ljudima, uključujući bezbednosne studije sa praćenjem gustine kostiju i dužim praćenjem odgovora na terapiju, kako bi se utvrdila efikasnost i rizik eventualnih FGF21 lekova.
"The study is a nice first step toward alternative biochemical pathways for treating obesity," a hormone expert commented.
Šta to znači za pacijente i javnost
Otkriveni put pruža potencijalno novi pravac za lečenje gojaznosti i srodnih bolesti (kao što je MASH), ali trenutno nema kliničkog leka zasnovanog na FGF21 koji bi bio dostupan široj populaciji. Svaki razvojni korak zahteva pažljiva ispitivanja bezbednosti i efikasnosti kod ljudi.
Zaključak: Studija otvara obećavajući pravac, ali prerano je očekivati kliničku primenu—potrebne su opsežnije studije na ljudima pre nego što se razmotri šira upotreba.
Pomozite nam da budemo bolji.
