GRWD5769 je nova oralna terapija razvijena u Oksfordu koja je u ranoj fazi ispitivanja smanjila tumore kod više od trećine pacijenata sa uznapredovalim karcinomima koji nisu odgovarali prethodnim terapijama. Studija na 83 pacijenta u 28 centara pokazala je smanjenje tumora od 30–95% i zadržavanje stabilnosti bolesti najmanje šest meseci kod značajnog broja pacijenata. Lek cilja enzim ERAP1 i primenjuje se uz cemiplimab; potrebna su veća ispitivanja pre uvođenja u kliničku praksu.
Nova oksfordska tableta GRWD5769 daje nadu: smanjenje „netretabilnih” tumora do 95% u ranoj studiji
Results were hailed as especially impressive for a tablet. Generic tablets pictured. - Alamy
Novi oralni lek iz Oksforda, privremeno nazvan GRWD5769, pokazao je u ranoj fazi kliničkog ispitivanja sposobnost da smanji tumore koji su prethodno smatrani netretabilnim tako što razotkriva ćelije raka koje se skrivaju od imunog sistema.
Klinički podaci i opseg studije
Ispitivanje je obuhvatilo 83 pacijenta u 28 centara širom sveta. Podaci predstavljeni na godišnjem sastanku Američkog društva za kliničku onkologiju (ASCO) 2026. pokazuju smanjenje tumora između 30% i 95% kod pojedinih pacijenata. Svi učesnici su bili ranije lečeni i nisu više odgovarali na dostupne terapije, uključujući druge oblike imunoterapije.
Woman pictured with a generic pill - Alamy
Kako lek deluje
GRWD5769 cilja enzim ERAP1, koji tumorske ćelije koriste da bi sakrile delove svog „identiteta” od imunog sistema. U kombinaciji sa monoklonalnim antitelom cemiplimab, tableta oslobađa i obnovljava imuni odgovor, omogućavajući T-ćelijama da ponovo prepoznaju i napadnu ćelije raka. U studiji je primenjen režim: tableta dva puta dnevno tri nedelje, zatim tri nedelje pauze, kako bi se izbeglo preopterećenje imunog sistema.
Koji tipovi raka su uključeni i kakvi su rezultati
U studiju su uključeni raskidni tipovi: karcinom cerviksa, mokraćne bešike, jetre, najčešći oblici karcinoma debelog creva, pluća i tumori glave i vrata. Procenat pacijenata kojima se bolest nije pogoršala posle šest meseci bio je: 55% za rak pluća, 51% za rak debelog creva, 38% za tumore glave i vrata, 36% za mokraćnu bešiku, 32% za jetru i 18% za cerviks.
Stručni komentar i dalji koraci
Prof. Fiona Thistlethwaite: Za lek koji se daje u obliku tablete, ovo je veoma impresivno. Potrebna su dodatna, obimnija ispitivanja pre nego što se lek uvrsti u rutinsku praksu.
Istraživači upozoravaju da su rezultati obećavajući, ali preliminarni — neophodna su veća randomizovana ispitivanja da bi se potvrdila dugoročna efikasnost i bezbednost.
Razvoj i finansiranje
Lek je razvio Greywolf Therapeutics iz Oksforda, uz istraživačku podršku od 1,6 miliona funti iz državnih sredstava. Ako se potvrdi u većim studijama, ova oralna terapija mogla bi proširiti primenu imunoterapije na tipove tumora koji su do sada pokazivali veliku rezistenciju.
Pacijent iz Srbije/UK — primer uticaja na život
Među pacijentima je i 68-godišnji Pat Brogan iz Škotske, čiji se tumor pluća smanjio skoro za trećinu. Brogan je zahvalan na vremenu koje mu je terapija poklonila — može da planira porodična događanja i putovanja. Njegova priča ilustruje potencijalne kvalitativne koristi za obolele čak i u ranoj fazi istraživanja.
Zaključak: GRWD5769 predstavlja novi pristup koji razotkriva tumore skrivene od imunog sistema i u ranoj studiji je dao značajne signale efikasnosti kod više teško lečivih tipova raka. Međutim, potrebne su veće, rigorozne studije da bi se utvrdilo da li će rezultati biti ponovljivi i dugotrajni u širem pacijentskom populacijom.
Pomozite nam da budemo bolji.
