Koharalepis jarviki, jedini poznati primerak svoje vrste iz Aztec Siltstone formacije na Antarktiku, otkriva važne neuroanatomske detalje zahvaljujući očuvanim unutrašnjim kostima lobanje. Neutronsko snimanje pokazalo je sličnosti mozga sa kasnijim tetrapodnim precima i adaptacije za život blizu površine — otvore na vrhu lobanje i svetlosno osetljiv organ. Fosil (≈380 miliona godina) i njegove osobine pomažu da se bolje razume kako su ribe postepeno razvijale osobine koje su omogućile prelazak na kopno.
Jedini Poznati Fosil Koharalepisa Otkriva Kako Su Ribe Prve Napustile Vodu
Knightia fossil fish from the eocene period© Peter Jozefek/Shutterstock.com
Članak donosi nova saznanja o fosilu retke vrste koji može pomoći da se bolje razume ključni evolutivni prelaz od vodenih prema kopnenim životinjama. Istraživanje tima sa Flinders University osvetljava anatomiju i moguće adaptacije ribe Koharalepis jarviki, čiji su ostaci pronađeni u antarktičkoj formaciji Aztec Siltstone.
Otkrivanje i lokacija
Fosil Koharalepis jarviki pronađen je u formaciji Aztec Siltstone kod planine Mount Crean u Transantarktičkim planinama (region Lashly Mountains). Primerak je jedinstven: radi se o jedinom poznatom fosilu ove vrste, prvobitno opisanom 1992. godine, koji čuva i unutrašnje kosti lobanje.
Called the Age of Fishes, the Devonian Age featured an explosion in jawed fish diversity, as well as trilobites and coral reef systems.©Marieke Peche/Shutterstock.com
Šta su naučnici otkrili
Tim iz Flinders Palaeontology Lab, predvođen doktorandom Corinne Mensforth i u saradnji sa profesorom Johnom Longom, koristio je napredne metode neutronskog snimanja kako bi neinvazivno ispitao očuvanu lobanju. Analiza je otkrila:
- očuvane unutrašnje kosti lobanje koje omogućavaju uvid u neuroanatomske strukture;
- mustrice mozga slične onima kod kasnijih tetrapodnim sličnih riba;
- otvore na vrhu lobanje koji bi mogli omogućavati dodatni unos vazduha pri plivanju pri površini;
- postojanje svetlosno osetljivog organa u mozgu koji bi mogao da reguliše cirkadijalne ritmove (moguće parijetalno oko).
„Odabrali smo Koharalepis jer je jedini fosil u porodici koji čuva unutrašnje kosti lobanje, što nam daje dragocene informacije o njegovom moždanom delu i neuroanatomskoj građi,“ izjavila je Corinne Mensforth za Science Daily.
Biologija i ponašanje
Koharalepis je verovatno bio veliki grabljivac — odrasle jedinke dosezale su oko metar dužine i delovale su kao ambush predatori (napadači iz zasede). Male oči ukazuju da se riba verovatno oslanjala na druga čula pri lovu, dok prisustvo adaptacija za život pri površini vode sugeriše prelazne navike koje su mogle olakšati kasniji izlazak na kopno.
Thanks to advanced imaging technology, scientists have found a crucial piece in the evolutionary puzzle.©catf/Shutterstock.com
Širi značaj
Fosili iz Devona (pre ~400 miliona godina) već dugo pokazuju raznovrsnu evoluciju riba, a grupe kao što su Canowindrids povezane su sa poreklom četvoronožaca. Iako sam fosil Koharalepisa datira na približno 380 miliona godina, autori u radu ističu da taj nalaz bolje osvetljava događaje u približnom periodu kada su ribe počele da osvajaju kopno (oko 385 miliona godina prema nekim procenama). Neutronsko snimanje ovakvih jedinstvenih uzoraka omogućava uvid bez oštećenja, što predstavlja veliki napredak u paleontološkoj metodologiji.
Zaključak
Otkriće Koharalepisa pruža važan, iako fragmentaran, uvid u anatomske i ponašajne karakteristike riba koje su se prilagođavale životu blizu površine. Ovi nalazi ne „dokazuju“ u potpunosti kako su ribe prešle na kopno, ali značajno su doprineli razumevanju mogućih ranih adaptacija koje su olakšale taj istorijski korak.
Pomozite nam da budemo bolji.
