Svetsko prvenstvo 2026. u Severnoj Americi: Klimatski račun od 7,8 miliona tona CO2 pod lupom

Svetsko prvenstvo u fudbalu 2026., koje se igra u tri zemlje i 16 gradova Severne Amerike, donosi spektakl za navijače — ali i znatan klimatski trošak. Procena globalne platforme za računanje ugljeničnog otiska Greenly ukazuje da bi turnir mogao proizvesti oko 7,8 miliona metričkih tona CO2, više nego dvostruko u odnosu na Katar 2022.

FILE PHOTO: The dome at Science World has been transformed into a 360-degree, 40-metre-diameter re-creation of a match ball ahead of the FIFA World Cup soccer tournament in Vancouver, British Columbia, Canada, June 3, 2026. REUTERS/Jennifer Gauthier/File Photo

Zašto su emisije toliko velike?

Glavni razlog su putovanja: istraživači procenjuju da oko 87% ukupnih emisija nastaje zbog kretanja timova, navijača i medija — pre svega avionskih letova — kroz razuđeni format koji se proteže 2.800 milja od Vankuvera do Majamija. Iako ovaj put nisu izgrađeni novi stadioni, širenje turnira na 48 reprezentacija i udaljene lokacije sagoreva znatnu količinu ugljen-dioksida.

FILE PHOTO: A general view of MetLife Stadium, temporarily renamed New York New Jersey Stadium, which will host 8 FIFA World Cup 2026 matches, including the World Cup Final, in East Rutherford, New Jersey, U.S., June 1, 2026. REUTERS/Mike Segar/File Photo

Digitalni otisak često zanemaren

Strimovanje, prenos podataka, platforme za klađenje i masovna upotreba više uređaja dodatno uvećavaju uticaj. Autor i sportska ekologinja Madeleine Orr upozorava da je digitalni otisak „ogroman, ogroman, ogroman“ — od data centara i satelita do milijardi uređaja putem kojih publika prati utakmice.

FILE PHOTO: A drone view shows a sports court painted with an image of the critically endangered axolotl, a salamander native to central Mexico's lakes, as its use in public imagery ahead of the FIFA World Cup 2026 has divided residents who say more should be done to protect its habitat, in Xochimilco, Mexico City, Mexico, May 20, 2026. REUTERS/Raquel Cunha/File Photo

„Deo ugljeničnog otiska o kojem se nikada ne govori, ali koji je ogroman, jeste digitalni otisak,“ rekao je Orr za Reuters.

Odgovori i kritike

FIFA ističe da su mere za smanjenje uticaja na životnu sredinu deo njenog okvira — korišćenje postojećih stadiona, podsticanje javnog prevoza, smanjenje oslanjanja na dizel agregate i programi za reciklažu i upravljanje otpadom. Na klimatskom samitu COP26 2021. FIFA je takođe obećala da će do 2030. prepoloviti emisije i dostići neto-nula do 2040. — ali za sam turnir nije postavljen konkretan cilj emisija.

David Gogishvili, geograf sa Univerziteta u Lozani, ukazuje da je promena izvora uticaja (od izgradnje stadiona ka težim putovanjima) samo premestila problem. Kritičari traže veći pritisak — od medija, igrača, saveznih tela i javnosti — kako bi FIFA pojačala napore za hitno smanjenje negativnog uticaja.

Šta ovo znači za navijače i zemlje debitante

Proširenje turnira omogućilo je nastup 16 dodatnih timova, uključujući debitante poput Cape Verde, Curaçaoa, Jordana i Uzbekistana — što je važno za inkluzivnost i razvoj fudbala, ali i povećava putne i logističke zahteve. Među favoritima, Engleska i njeni navijači imaju najveći teret putovanja: tri meča u grupi igraju u Dalasu, Bostonu i Nju Džersiju, što znači oko 1.721 milju putovanja.

Zaključak

Svetsko prvenstvo 2026. donosi globalni spektakl, ali i jasnu poruku: organizacija velikih sportskih događaja mora sistematski da uključuje sve izvore emisija — uključujući digitalnu potrošnju i putovanja — kako bi održivost bila stvarno merljiva i efikasna. Bez jasnih ciljeva i većeg stepena odgovornosti, godišnji klimatski trošak ovakvih turnira može nastaviti da raste.