Tim sa ETH Zurich napravio je porozne perle od proteinskog otpada (surutke i tečnosti iz proizvodnje tofua) koje apsorbuju CO2 iz ambijentalnog vazduha. U laboratorijskim testovima jedan gram perli izvlačio je oko 97 mg CO2, uz efikasnost 10%–50% veću od nekih standardnih DAC sistema. Proces koristi blaga kiselo‑bazna prskanja (~10 minuta na sobnoj temperaturi), perle su izdržale najmanje 30 ciklusa, a mogu se ponovo upotrebiti kao đubrivo ili za biogorivo. Potrebne su dalje pilot‑studije da bi se potvrdila skalabilnost i troškovi.
Nove Perle Od Otpadnih Proteina Iz Surutke I Tofua Hvataju CO2 Iz Vazduha
Photo Credit: iStock
Tim naučnika sa ETH Zurich razvio je porozne perle napravljene od proteinskog otpada iz proizvodnje mleka i tofua koje mogu da izvlače ugljen-dioksid direktno iz ambijentalnog vazduha. Otkriće, objavljeno u časopisu PNAS, pokazuje potencijal jeftinijeg i energetski efikasnijeg pristupa uklanjanju CO2 iz atmosfere.
Kako perle rade
Istraživači su iz proteinski bogatih nusproizvoda kao što su surutka i tečnost iz proizvodnje tofua ekstrahovali proteine, preuredili ih u amiloidna vlakna i pomešali sa kalijum‑hidroksidom, a zatim formirali porozne perle. Dobijeni materijal deluje kao sunđer: kalijum‑hidroksid u perlama hemijski vezuje CO2 iz vazduha.
„Rezultujući materijal je kao sunđer koji može da apsorbuje velike količine CO2 preko kalijum‑hidroksida,“ rekao je materijalni naučnik Raffaele Mezzenga.
Rezultati i radni uslovi
U laboratorijskim testovima autori su izmerili da jedan gram materijala može da ekstrahuje približno 97 mg CO2 iz ambijentalnog vazduha. Po podacima iz studije, performanse su bile oko 10% do 50% bolje u poređenju sa nekim standardnim sistemima direktnog hvatanja CO2 (Direct Air Capture, DAC).
Za oslobađanje zarobljenog CO2 perle se tretiraju naizmeničnim blagim prskanjima kiselinom i bazom tokom oko 10 minuta na sobnoj temperaturi, što smanjuje potrebu za velikim promenama temperature ili pritiska koje zahtevaju mnogi postojeći DAC uređaji.
Trajnost i dalje upotrebe
Laboratorijski ciklusi su pokazali da perle zadržavaju funkcionalnost nakon najmanje 30 ciklusa hvatanja i oslobađanja CO2. Istraživači navode mogućnosti sekundarne upotrebe iskorišćenih perli — kao đubriva ili sirovine za biogorivo — čime se dodatno smanjuje otpad.
Prednosti i ograničenja
Među prednostima autori izdvajaju nisku energetsku potrošnju procesa, upotrebu široko dostupnog nusproizvoda i netoksične, prehrambenog kvaliteta materijale. Ipak, rad je trenutno u laboratorijskoj fazi: potrebne su veće pilot‑studije i ekonomske analize da bi se potvrdila skalabilnost, dugoročna stabilnost i stvarni troškovi u industrijskim uslovima.
„Uvereni smo da je tehnologija skalabilna,“ rekao je Mezzenga, uz napomenu da dalja testiranja treba da potvrde performanse izvan laboratorije. Autori takođe ističu da će široka primena zavisiti od pristupačnosti sirovina, troškova proizvodnje i integracije sa postojećim sistemima za upravljanje otpadom i energijom.
Zaključak: Perle od proteinskog otpada predstavljaju obećavajući, niskotarifni pristup za uklanjanje atmosferskog CO2, ali prelazak sa laboratorijskog na industrijski nivo zahteva dodatna testiranja i procene.
Pomozite nam da budemo bolji.
