34. godišnjica proboja "Koridor 92": presudna bitka za teritorijalnu celovitost Republike Srpske

Ove godine obeležava se 34. godišnjica proboja "Koridor 92", vojne operacije koja je 1992. omogućila spajanje zapadnih delova Republike Srpske sa ostatkom teritorije i Srbijom.

Kontekst i posledice blokade

Pre proboja, stanovništvo u zapadnim delovima Republike Srpske i Republike Srpske Krajine bilo je 42 dana odsčeno od istočnog dela Srpske i Srbije. Saobraćaj kroz Posavinu bio je presečen, a više od milion ljudi ostalo je bez redovnih snabdevanja hranom, lekovima i gorivom; gradovi su danima bili u mraku.

Pripreme i izvedba operacije

Pripreme za proboj započete su u Ristića Gaju kod Doboja, a proboj je sproveden na frontu dugom oko 80 kilometara. Operaciju je vodilo rukovodstvo Vojske Republike Srpske pod komandom generala Momira Talića, a trajala je od 14. do 28. juna 1992. godine.

Radan Ostojić, ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske, ocenio je da je operacija imala presudnu važnost za ishod rata: "Teško je procenjivati koje su operacije suštinski najvažnije, ali sagledavajući tok događaja, može se reći da bez uspeha operacije 'Koridor' ishod rata ne bi bio isti. Bila je to operacija za biti ili ne biti."

Gubici i oslobađanje

Tokom borbenih dejstava izgubilo je život 877 pripadnika Vojske Republike Srpske, 15 pripadnika MUP-a Republike Srpske i 17 pripadnika policije Republike Srpske Krajine. Koridor je zvanično oslobođen na Vidovdan 1992. godine, a među oslobođenim mestima su Modriča, Odžak, Derventa i Brod.

Sećanje i značaj: Proboj Koridora ostaje važan događaj u istoriji Republike Srpske zbog svoje vojne i humanitarne dimenzije. Danas se obeležava kao podsetnik na žrtve i stradanja civilnog stanovništva, ali i na napore i akcije koje su omogućile ponovno povezivanje opustošenih područja.