Nova studija iz Nature Medicine pokazuje da mlađe generacije imaju veći "jaz" između hronološkog i biološkog doba, prema analizama UK Biobank i All of Us podataka. Viši biološki skor povezan je sa povećanim rizikom od ranih solidnih tumora, posebno pluća, gastrointestinalnog trakta i materice. Nalazi ukazuju na vezu, ali ne dokazuju uzročnost; potrebne su dalje studije i validacija testova biološkog starenja.
Porast ranih karcinoma može biti povezan s bržim 'biološkim starenjem', pokazuje rana studija
A new study suggests that biological aging may be progressing slightly faster in younger generations, compared to older. That might tie back to cancer risk. | Credit: Maciej Toporowicz, NYC via Getty Images
Mlađe generacije možda stare brže na biološkom nivou nego prethodne, a to bi moglo doprineti porastu karcinoma koji se javljaju pre 50. godine, pokazuje nova studija objavljena u Nature Medicine.
Glavni nalazi
Istraživači su analizirali podatke iz više od 150.000 učesnika UK Biobank i oko 10.000 učesnika iz američkog All of Us programa. Koristeći krvne markere i statističke modele starenja (najviše model PhenoAge), utvrdili su da su kod mlađih kohorti pokazatelji biološkog starenja pomereni prema "starijoj" biologiji u poređenju sa starijim generacijama rođenim u ranijim decenijama.
U UK Biobank uzorku, kohorta rođena 1965–1974. pokazala je prosečno 0,23 standardne devijacije veći "jaz" između biološkog i hronološkog doba nego kohorta rođena 1950–1954. U uzorku All of Us to pomeranje bilo je izraženije (oko 0,92 SD za one rođene 1990–1999 naspram 1965–1969).
Povezanost sa ranom pojavom tumora
Učesnici sa većim biološkim skorom imali su i povećan rizik od ranog nastanka solidnih tumora (tumora tkiva). Najsnažnije veze zabeležene su za karcinom pluća, gastrointestinalnog trakta i karcinom materice. Po podeli na tercile, oni u najvišem tercilu biološkog starenja imali su približno 15% veći rizik od ranih solidnih tumora u odnosu na najniži tercil.
One type of cancer that's on the rise in adults under 50 is breast cancer. | Credit: kali9 via Getty Images
Organski specifični markeri
Autori su koristili i modele koji ocenjuju starenje na nivou organa preko proteinskih obrazaca u krvi. Marker starijeg imunog sistema povezivao se sa većim rizikom ranog karcinoma pluća, dok su markeri koji ukazuju na starije adipozno (masno) tkivo povezani sa većim rizikom ranog kolorektalnog karcinoma.
Ograničenja i tumačenje
„Glavni problem za ovaj rad je pitanje korelacije naspram kauzalnosti,“ rekla je dr. Jyoti Nangalia, koja nije učestvovala u studiji. Nalazi ukazuju na vezu, ali ne dokazuju da biološko starenje uzrokuje rani nastanak raka.
Autori i nezavisni stručnjaci upozoravaju na nekoliko važnih ograničenja: testovi biološkog starenja (uključujući PhenoAge) su relativno novi i zahtevaju dodatnu validaciju kad je reč o proceni rizika od raka; različiti „satovi starenja" mogu davati različite rezultate za istu osobu; i moguće su sistematske pristrasnosti u kalibraciji modela koje treba dodatno ispitati.
Šta ovo znači za javno zdravlje i naredne korake
Studija predstavlja početni pokazatelj (proof-of-concept) da bi zbirni biomarkeri starenja mogli reflektovati promene u populacionom zdravlju i pomoći u praćenju rizika od ranih karcinoma. Potrebne su dodatne studije u različitim populacijama i detaljnija analiza mehanizama kako bi se utvrdilo koje izloženosti (ishrana, životna sredina, metabolički faktori, infekcije itd.) doprinose ovom pomaku.
Za čitaoce: nalaz ne znači da pojedinačni biološki skor može pouzdano predvideti rak. Međutim, istraživanje naglašava važnost kontinuiranog praćenja zdravstvenih trendova i prevencije — npr. smanjenje faktora rizika kao što su pušenje, gojaznost i nezdrava ishrana ostaje ključno.
Zaključak: Podaci sugerišu vezu između pomeranja biološkog starenja kod mlađih generacija i porasta ranih solidnih tumora, ali potrebna su dalja istraživanja da bi se razjasnila priroda i uzroci te veze.
Pomozite nam da budemo bolji.
