Analiza CT snimaka potvrdila je da fragment kičmenog pršljena pronađen 1985. na ostrvu James Ross pripada titanosauru, dugovratom sauropodu. Fosil je star oko 82 miliona godina i predstavlja prvi pronađeni dinosaurus sa Antarktika, iako su kasnije identifikovani i drugi primerci. Otkriće osvetljava širenje dinosaurusa kroz Gondvanu i ukazuje na potencijal novih nalaza kako se glečeri povlače.
Prvi dinosaurus sa Antarktika identifikovan kao titanosaurus — fragment vertebre star 82 miliona godina
The Antarctic dinosaur lived when the frozen continent was filled with forests. | Credit: © Andrew McAfee, Carnegie Museum of Natural History
Novi pregled stare kosti otkriva da prvi pronađeni dinosaurus na Antarktiku zapravo pripada titanosaurima — grupi dugovratih sauropoda koja je obuhvatala neke od najvećih kopnenih životinja u istoriji Zemlje.
Kako je otkriće nastalo
Fragment jedne kičmene pršljenice star oko 82 miliona godina pronađen je 1985. godine na ostrvu James Ross tokom ekspedicije British Antarctic Survey. U tom trenutku fosil je pogrešno pripisan morskom reptilu, ali je nova analiza pokazala drugačije.
Metod i identifikacija
Autori studije, objavljene 29. juna u časopisu Acta Palaeontologica Polonica, koristili su CT snimke visoke rezolucije kako bi detaljno ispitali unutrašnju strukturu fosila. Na osnovu tih snimaka i morfologije pršljena, paleontolozi su zaključili da materijal pripada titanosauru.
„Na prvi pogled ovo izgleda kao neupadljiv fosil, ali ima važno mesto u istoriji antarktičkih iskopavanja kao prvi dinosaurus pronađen na kontinentu,“ rekao je Paul Barrett, prvi autor studije i paleontolog iz Natural History Museum u Londonu.
Šta nam fosil govori
Procena je da je jedinka bila dugačka oko 6–7 metara (20–23 stope), što je mnogo manje od najvećih poznatih titanosaura koji su dostizali i preko 37 metara. Pošto je dostupan samo fragment pršljena, istraživači ne mogu pouzdano odrediti vrstu niti isključiti mogućnost da je reč o juvenilnom jedinku.
James Ross Island se već smatra važnom lokalitetom za antarktičku paleontologiju — upravo sa tog ostrva potiču i druga ranija otkrića dinosaurusa. Ostrvo leži severoistočno od Antarktičkog poluostrva, južno od Drakovog moreuza (Drake Passage), koji deli Južnu Ameriku i Antarktik.
Istorijski kontekst i geoekologija
U vreme titanosaura, Antarktik je bio povezan sa Južnom Amerikom i prekriven umereno hladnim šumama, a kontinenti južne hemisfere činili su superkontinent Gondvanu. Prisustvo titanosaurusa na Antarktiku podržava ideju da su ovi dinosaurusi mogli koristiti južne kopnene veze za širenje, moguće i kao koridor između Južne Amerike i područja današnjeg Novog Zelanda.
Titanosauri su živeli u periodu krede (pre oko 145 do 66 miliona godina), sve do izumiranja non-avianskih dinosaurusa nakon udara asteroida na područje današnjeg Jukatana pre oko 66 miliona godina.
Širi značaj i buduća istraživanja
Pored titanosaura, na Antarktiku su identifikovani i mali biljojedi, oklopljeni ankilosauri i dvonožni grabljivci poput Imperobator. Svako novo otkriće pomaže da se dopuni slika drevnih antarktičkih ekosistema, ali naučnici i dalje imaju mnogo nepoznanica.
„Verovatno još ima mnogo dinosaurusa koji čekaju da budu otkriveni na kontinentu,“ dodao je Barrett. Kako klimatske promene povlače led, moguće je da ćemo pronaći dodatne dokaze o nekadašnjem biodiverzitetu Antarktika.
Pomozite nam da budemo bolji.
