Studija Imperial College London na 124 bivša profesionalna fudbalera (30–60 godina) pokazuje da 31% ima rezultate koji ukazuju na klinički značajnu depresiju, a 42% na klinički značajnu anksioznost — znatno više nego kod ne-fudbalera. Snimanja mozga otkrivaju smanjenu zapreminu sive mase u regijama povezanima sa pamćenjem, pažnjom i emotivnom regulacijom. Iako postoji povezanost sa ponovljenim udarcima u glavu i mogućim razvojem neurodegenerativnih promena, potrebna su dalja istraživanja i praćenje kako bi se utvrdili uzroci i efikasne intervencije.
Studija: Bivši profesionalni fudbaleri znatno češće pate od depresije i anksioznosti
A new study has found significant differences between the brains of former footballers and those of the general population [Getty Images]
Nova studija istraživača sa Imperial College London pokazuje da su bivši profesionalni fudbaleri u dobi od 30 do 60 godina znatno podložniji depresiji, anksioznosti i teškoćama u razmišljanju i donošenju odluka u srednjim godinama nego ljudi koji nikada nisu igrali kontaktne sportove.
U istraživanju je testirano 124 bivša profesionalna igrača. Kod 31% ispitanih registrovani su rezultati koji ukazuju na klinički značajnu depresiju — što je za 22 procentna poena više u odnosu na kontrolnu grupu zdravih odraslih bez istorije kontaktnog sporta ili povreda glave. Kada su u pitanju simptomi klinički značajne anksioznosti, 42% fudbalera dostiglo je prag, u poređenju sa 25% u kontrolnoj grupi.
Rezultati snimanja mozga pokazali su smanjenu zapreminu sive mase u nekoliko oblasti koje su ključne za pamćenje, održavanje pažnje, donošenje odluka i emotivnu regulaciju. Postojali su i dokazi o smanjenju ukupne zapremine mozga, a fudbaleri su u samoproceni često ocenili svoje kognitivne sposobnosti niže nego kontrolna grupa.
"Ovo je prvo i najveće istraživanje te vrste koje ispituje zdravlje mozga povučenih fudbalera u srednjim godinama, i ove promene mozga vidimo u fazi pre nego što bismo očekivali kliničke simptome", kaže Heather Snyder, izvršna potpredsednica za medicinske i naučne odnose u Alzheimer's Association.
Autori studije naglašavaju da podaci ukazuju na povezanost između ponovljenih udaraca u glavu — uključujući udaranje lopte glavom — i promena u mozgu, ali napominju da nije dokazano direktno kauzalno povezivanje. Najpouzdanija potvrda određenih neurodegenerativnih promena, poput hronične traumatske encefalopatije (CTE), i dalje se može postaviti jedino post-mortem, analizom taloga proteina i drugih oštećenja.
Gordon McQueen died aged 70 in 2023 having suffered from vascular dementia [Getty Images]
Kontekst i ranija istraživanja: Ovo istraživanje dopunjava rezultate ranijih studija, uključujući 2019. 'Field' studiju (FA i PFA), koja je pokazala da su fudbaleri oko 3,5 puta skloniji da razviju neurodegenerativne poremećaje. Niz smrtnih slučajeva bivših igrača — među kojima su Jeff Astle, Gordon McQueen, Keith Pontin i drugi — dodatno je podigao svest i zabrinutost javnosti.
Studiju su finansirali Football Association (FA) i Professional Footballers' Association (PFA), a među testiranim su bili bivši igrači iz Premier League, Championship i Women's Super League.
Odgovori i mere zaštite: U poslednjih nekoliko godina uvedene su različite mere usmerene na smanjenje rizika: ograničenja udaranja glavom u dečjem fudbalu u Engleskoj, Škotskoj i Severnoj Irskoj; smernice FA za ograničavanje visokoforčnih udaraca u treninzima; zabrana udaranja glavom dan pre i dan posle utakmice u profesionalnom škotskom fudbalu; i PFA/Premier League fond za zdravlje mozga pokrenut 2023. godine.
"Moramo da razumemo zašto vidimo ove promene u mozgu, koja je osnovna biologija i koje su dugoročne posledice", dodaje Heather Snyder. "Kada razmišljamo o zdravlju mozga, jedna od najboljih stvari koje možemo da uradimo je da zaštitimo glavu od povreda koliko god je to moguće pri bavljenju sportom."
Autori najnovije studije planiraju dalja praćenja iste grupe bivših igrača kako bi pratili promene tokom vremena i utvrdili koje intervencije mogu pomoći. Istraživači pozivaju na dodatna, dugoročna i multidisciplinarna istraživanja koja bi bolje razjasnila uzroke i mehanizme oštećenja mozga kod sportista.
Podrška: Ako su vas teme iz ovog članka pogodile ili vam je potrebna pomoć, možete potražiti informacije i podršku preko organizacija navedenih na Action Line.
Pomozite nam da budemo bolji.
