Studija Binghamton University (oko 60 ispitanika, 18–74) pokazuje da se preciznost epizodičkog pamćenja smanjuje već u srednjim godinama, sa primetnim padom između 20–30 i pedesetih godina. Testovi koji su povezivali lica sa objektima ili scenama i MRI merenja hipokampusa otkrili su da sredovečni učesnici češće osećaju poznatost, ali ne i tačnu asocijaciju. Neočekivano, stariji ispitanici su ponekad snažno reaktivirali hipokampus tokom grešaka, što otvara pitanja o mehanizmima starenja pamćenja.
Pad tačnosti pamćenja može početi već u srednjim godinama — nova studija iz Binghamton University
Stock image of a doctor pointing at a CT scan of a brain.
Novo istraživanje sa Binghamton University sugeriše da suptilne promene u pamćenju mogu početi ranije nego što se misli, pri čemu se srednje godine izdvajaju kao važno prelomno razdoblje. Studija, objavljena u časopisu Cerebral Cortex, ispituje kako starosne promene utiču na formiranje, stabilizaciju i prizivanje epizodičkih sećanja.
Šta su istraživači radili?
U studiji je učestvovalo oko 60 odraslih osoba starosti od 18 do 74 godine. Učesnici su gledali parove: lice + objekat ili lice + scena. Nakon pauze od pet minuta polagali su test u kojem su morali da izaberu koji je objekat ili scena prvobitno uparena sa svakim licem. Tokom zadatka meren je rad hipokampusa pomoću funkcionalne magnetne rezonance (fMRI) kako bi se pratili obrasci moždane aktivnosti pri kodiranju i prisjećanju.
Glavni nalazi
Rezultati pokazuju jasnu razliku u performansama između mlađih i sredovečnih odraslih: tačnost se značajno smanjila između ispitanika u 20–30 i onih u pedesetim godinama. Mnogi sredovečni učesnici osećali su poznatost slike — «Već sam nešto slično video» — ali su često grešili kad je trebalo da navedu tačnu vezu između lica i objekta ili scene.
„Vidimo veliki pad tačnosti pamćenja od starosne grupe 20–30 godina do ljudi u pedesetim. Neki od hipokampalnih procesa počinju da slabe već u srednjim godinama“, rekao je Ian McDonough, koautor studije.
Neočekivano otkriće odnosilo se na aktivnost hipokampusa tokom grešaka: dok su mlađi ispitanici imali slabiju reaktivaciju kod pogrešnih odgovora (odnosno nisu ponovo pobudili obrazac kodiranja), stariji učesnici su često pokazivali snažnu reaktivaciju istih obrazaca — uprkos tome što su dali pogrešan odgovor. Drugim rečima, jača reaktivacija hipokampusa kod starijih ispitanika bila je povezana sa većim brojem grešaka, a ne sa boljim pamćenjem.
Zašto je ovo važno?
Studija ukazuje da se promena u preciznosti epizodičkog pamćenja može pojaviti već u srednjim godinama i da starenje menja način na koji hipokampus ponovo pokreće informacije. To ima implikacije za razumevanje ranih znakova kognitivnih promena, razlikovanje normalnog starenja od patoloških stanja i razvoj ranih intervencija.
Sledeći koraci
Autori predlažu da buduća istraživanja prate iste ispitanike tokom dužeg perioda (longitudinalne studije), ispituju individualne razlike u fazama kodiranja, stabilizacije i prizivanja, kao i da istraže da li intervencije poput moždane stimulacije nakon učenja mogu poboljšati zadržavanje preciznih veza.
Reference: Ian McDonough et al., "Aging shifts hippocampal reactivation from selective reinstatement to category-level misbinding during episodic memory." DOI: 10.1093/cercor/bhag114. Objavljeno u Cerebral Cortex.
Pomozite nam da budemo bolji.
