Novo istraživanje pokazuje da porast tau proteina u mozgu može prethoditi i pratiti rast simptoma depresije kod kognitivno zdravih starijih osoba. Veza između akumulacije taua i pogoršanja raspoloženja nije bila prisutna kod učesnika sa blagim kognitivnim poremećajem ili Alchajmerovom bolešću, što ukazuje na raniju fazu patologije. Autori naglašavaju da su potrebne duže i raznovrsnije studije kako bi se potvrdila prediktivna vrednost promena raspoloženja.
Depresija Može Najaviti Rane Promene U Mozgu — Porast Tau Proteina Povezan Sa Pogoršanjem Raspoloženja
CT scans of human head on a ultrasound computer monitor.
Novo istraživanje objavljeno u Journal of Neuroscience ukazuje da porast nivoa tau proteina u mozgu može prethoditi i biti povezan sa rastom simptoma depresije kod starijih osoba koje su kognitivno zdrave. Rezultati sugerišu da promene raspoloženja mogu biti jedan od ranih znakova biološke patologije koja vodi ka Alchajmerovoj bolesti.
Šta je istraživanje pokazalo?
Autori, predvođeni Teodorom Markovom sa Brandeis University, analizirali su podatke iz Alzheimer's Disease Neuroimaging Initiative (ADNI), dugotrajnog projekta koji prati starije ispitanike sa i bez kognitivnih smetnji. Učesnici su redovno prolazili snimanja mozga za detekciju akumulacije taua i ispunjavali upitnike za procenu simptoma depresije tokom više poseta.
Kod osoba koje su u trenutku početka praćenja bile kognitivno zdrave, brzina nakupljanja taua u mozgu bila je povezana sa bržim porastom depresivnih simptoma. Viši nivoi taua takođe su predviđali veće rezultate na upitnicima za depresiju u toj grupi. Suprotno tome, isti obrasci nisu su bili prisutni kod učesnika koji su već imali blagi kognitivni poremećaj (MCI) ili dijagnozu Alchajmerove bolesti.
— Uspeli smo da pokažemo suptilne, ali značajne vremenske veze između akumulacije taua i pogoršanja raspoloženja, što nam daje važne uvide u mehanizme pojave ovih simptoma, izjavila je Teodora Markova.
Zašto je to važno?
Otkrivanje veza između bioloških markera i promena raspoloženja može pomoći u ranom prepoznavanju osoba koje su izložene većem riziku od neurodegeneracije. Pošto je povezanost uočena pre pojave očiglednih kognitivnih smetnji, praćenje promena raspoloženja tokom vremena moglo bi biti korisna dopuna postojećim alatima kao što su snimanja mozga i kognitivni testovi.
— Istraživanja poput ovog naglašavaju važnost prepoznavanja promena emocionalnog blagostanja kao bitnog elementa zdravog starenja, rekla je Mary Beth Rose iz CareOne.
Ograničenja i naredni koraci
Studija je posmatračka i ne dokazuje uzročnost: nije potvrđeno da depresija izaziva nakupljanje taua ili obrnuto. Autori ističu potrebu za dužim i raznovrsnijim studijama kako bi se proverilo da li rana pojava depresivnih simptoma pouzdano predviđa kasniji kognitivni pad i kliničku demenciju. Potrebno je takođe istražiti koliko su ovi nalazi relevantni za različite populacione grupe i da li kombinovanje raspoloženjskih mera sa drugim biomarkerima poboljšava procenu rizika.
Praktični savet
Ako primetite trajnije promene raspoloženja kod sebe ili bližnjih, posebno kod starijih osoba, preporučljivo je obratiti se lekaru. Rani razgovor sa lekarom ili specijalistom može pomoći u proceni da li su potrebne dodatne pretrage ili praćenje.
Reference: Markova TZ, et al. (2026). Tracking the Continuous Time Dynamics of Tau and Depressive Symptoms Across the Alzheimer's Disease Continuum. J Neurosci. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.2309-25.2026.
Pomozite nam da budemo bolji.
