Rubi Lama, transrodna radnica iz Nepala, ostala je bez posla nakon što su američki rezovi u finansiranju USAID-a prekinuli rad HIV programa. Bez stabilne plate, ona i mnogi bivši radnici pomoći prinuđeni su da se okrenu seks radu, izlažući se nasilju, stigmi i većem riziku od infekcija. Lokalne organizacije su zatvorile klinike i prekinule distribuciju PrEP-a, što može imati i regionalne javnozdravstvene posledice.
Seksualni rad ili umreti od gladi: Bivši USAID radnici u Nepalu prisiljeni na ulice nakon prekida pomoći
Princy Tamang, a former HIV outreach worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a portrait, Friday, May 15, 2026, in Hetauda, Nepal. Tamang, who has endured beatings from clients and has been forced to have sex without condoms since transitioning to sex work, fears she will contract HIV. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
HETAUDA, Nepal — Rubi Lama je do pre godinu dana radila na prevenciji HIV-a i savetovanju za LGBTQ+ zajednicu. Danas stoji pored mračnog auto-puta u centralnom Nepalu i prodaje telo da bi platila kiriju i hranu. Njena priča je primer širih posledica naglog smanjenja američke spoljne pomoći.
Bharati Thapa, a former HIV outreach worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a portrait outside the office of her former NGO, Wednesday, May 20, 2026, in Hetauda, Nepal. Thapa, who suffered a gang rape on her first night as a sex worker, says she fears her new line of work will kill her. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Iz spasilaca u preživljavanje
Rubi Lama, transrodna žena koja je devet godina radila za lokalnu NVO Friends Hetauda, bila je deo tima koji je obavljao testiranja, delio kondome i PrEP i pružao savetovanje najugroženijim grupama. U januaru 2025. organizacija je ostala bez finansiranja nakon što je američka administracija obustavila sredstva za USAID. Od 17 zaposlenih, 14 je izgubilo posao; desetina njih završila je na ulici kao seksualne radnice.
Men enter a club in Kathmandu, Nepal, Thursday, May 21, 2026. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Kako su rezovi ugrozili zdravstvene usluge
Blue Diamond Society i slične organizacije u Nepalu dobijale su znatan deo svoje finansijske podrške iz USAID-a. Posledice su bile brze i vidljive: zatvoreno je više klinika, prekinuta je distribucija PrEP-a i antiretrovirusne terapije za mnoge osobe, a hiljade klijenata ostale su bez redovnog nadzora i lekova.
Rubi Lama, who is transgender and a former aid worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a photo before her transformation as she heads out to work on the streets, Friday, May 15, 2026, in Hetauda, Nepal. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Javni zdravlje i regionalni rizici
Doktori i zvaničnici upozoravaju da prekid usluga i povećanje broja nezaštićenih seksualnih odnosa mogu dovesti do porasta stope HIV-a i drugih polno prenosivih infekcija. Nepal ima otvorenu granicu s Indijom i veliku migraciju radne snage, pa stručnjaci ističu da su moguće i šire regionalne posledice.
Rubi Lama, who is transgender and a former aid worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a photo after her transformation as she heads out to work on the streets, Friday, May 15, 2026, in Hetauda, Nepal. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Nasilje, diskriminacija i ekonomske barijere
Mnogi bivši radnici pomoći — posebno transrodne osobe — nailaze na diskriminaciju pri traženju posla i zato su primorani na nesiguran rad. U tekstu su opisani česti slučajevi nasilja, seksualnog zlostavljanja i odbijanja zdravstvene zaštite zbog stigme. Kondomi i lubrikanti su postali nedostupni ili preskupi za one koji rade na ulici.
An empty condom dispenser hangs outside an office in Kathmandu, Nepal, Tuesday, May 12, 2026. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
“Jedna odluka jedne moćne zemlje — i svi ovi servisi su presečeni,”
kaže Manisha Dhakal iz Blue Diamond Society, podvlačeći kako promene u međunarodnoj politici direktno utiču na živote lokalnih ljudi.
Sujata Chaudhary, who is transgender and a former aid worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a photo in Kathmandu, Nepal, Friday, May 22, 2026. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Osobni troškovi
Lama i njene kolege opisuju gubitak identiteta i svrhe — prelazak iz pozicije savetnice u ulogu osobe kojoj je potrebna pomoć. Prihodi su neredovni i mali; u najboljim večerima Rubi zaradi ekvivalent od oko 10 dolara, dok su mesečni troškovi daleko veći.
Barsha Magar, a former aid worker who turned to sex work to survive after losing her job amid the U.S. foreign aid cuts, poses for a photo, Sunday, May 17, 2026, in Hetauda, Nepal. Magar spent 16 years as an HIV outreach worker and peer educator for the NGO Friends Hetauda before turning in desperation to sex work, where she has been raped at gunpoint. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Šta dalje?
Zvaničnici Stejt departmenta tvrde da su promenjeni prioriteti usmereni na veću efikasnost i partnerstva, dok lokalni lideri i eksperti za javno zdravlje traže hitne alternative za finansiranje i povratak osnovnih usluga. Bez novih izvora sredstava, rizici po zdravlje i bezbednost ugroženih grupa ostaju visoki.
A transgender sex worker stands next to a busy highway waiting for clients to approach her in Hetauda, Nepal, Saturday, May 16, 2026. (AP Photo/Bram Janssen)(AP Photo/Bram Janssen)
Priča je producirana uz grant Pulitzer Centra. Associated Press je odgovoran za izveštaj.
Pomozite nam da budemo bolji.
