Fosilni otisci sa lokaliteta GaJi10 pored jezera Turkana, datovani na oko 1,43 miliona godina, otkrivaju da je Paranthropus boisei mogao dostići visinu do oko 183 cm i težinu oko 75 kg. Lokalitet čuva 21 otisak osam jedinki i sugeriše da su odrasli mužjaci ponekad putovali zajedno. Nalaz, objavljen u PNAS-u, produbljuje razumevanje anatomske varijabilnosti i društvenog ponašanja ranih hominina.
Otisci sa Turkane: Paranthropus boisei Viši i Društveniji nego Što Se Mislilo
Overview of the excavated track surface with a mix of deeper hippopotamus and antelope footprints and shallower hominin tracks visible. (Kay Behrensmeyer / Smithsonian via SWNS)
Fosilni otisci pronađeni duž obale jezera Turkana u severnoj Keniji menjaju dosadašnje predstave o izumrlom homininu Paranthropus boisei. Analiza staze nazvane GaJi10 pokazuje da su neki pojedinci bili znatno veći nego što se ranije pretpostavljalo i da su povremeno putovali u grupama.
Otkriće i kontekst
Lokalitet GaJi10 otkrila je Kay Behrensmeyer 1978. godine. Nakon prvobitnog čišćenja i zaštite sloja, istraživači su se vratili 2016. i 2023. i otkrili dodatne otiske na istoj stratigrafskoj ravni. Ukupno je zabeleženo 21 otiska koji potiču od osam jedinki, a u istom horizontu sačuvani su i tragovi nilskih konja, antilopa i drugih životinja.
One of the larger hominin footprints with a 6-ruler for scale. The tracks were made in soft mud and then filled in with sand by gentle shoreline currents, preserving the impressions. (Kay Behrensmeyer / Smithsonian via SWNS)
Datovanje i okruženje
Tim je koristio vulkanski pepeo u okolnim stena za datovanje staze na oko 1,43 miliona godina (rani Pleistocen). U tom periodu obale Turkane bile su bogate biodiverzitetom — krokodili, slonovi i druge vrste — a u istoj oblasti su živeli i P. boisei i Homo erectus.
Šta otisci otkrivaju
Detaljna analiza oblika i razmaka otisaka dovela je istraživače do zaključka da ih je ostavio Paranthropus boisei. Neočekivano, veličine otisaka ukazuju na telesne proporcije koje odgovaraju ljudima visine do oko 183 cm (6 ft) i težine približno 75 kg (165 lb).
Study lead Kevin Hatala, an associate professor of biology at Chatham University in Pittsburgh and an associate researcher at the Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology in Leipzig, Germany, pointing out footprints of hominins among deeper hippopotamus tracks. (Kay Behrensmeyer / Smithsonian via SWNS)
Svaki lokalitet predstavlja trenutni kadar naše prošlosti; brzo formiramo foto-album sa različitim prozorima na anatomiju, lokomociju, ponašanje i okruženja ranog pleistocena. — Kevin Hatala
Raspored i broj otisaka sugerišu da su na stazu iz istog trenutka stupila osmorica jedinki, većinom odraslih mužjaka, što navodi autore da razmotre mogućnost socijalnih obrazaca u kojima su mužjaci povremeno putovali zajedno bez prisustva žena i dece.
Zašto su otisci važniji od kostiju
Behrensmeyer i kolege ističu da otisci predstavljaju 'zamrznut trenutak' — neposredan uvid u ponašanje i međusobne odnose jedinki, što retko može da se izvuče iz izolovanih kostiju ili fragmenta čeljusti. Očuvanje je nastalo tako što su otisci najpre utisnuti u mekan mulj, a potom zatrpani finim peskom obale i konzervirani.
(Photo by Nothing Ahead via Pexels)
Šta sledi
Nalaz dodatno potvrđuje globalni značaj regiona jezera Turkana za paleoantropologiju. Tim planira nove terenske radove kako bi proširio razumevanje geologije i ponašanja hominina koji su koristili jezerske obale tokom stotina hiljada godina.
Članovi i institucije: studiju su vodili Kevin Hatala (Chatham University, saradnik Max Planck Instituta), uz doprinos Kay Behrensmeyer (Smithsonian), Purity Kiura (National Museums of Kenya) i Neil Roach (Harvard).
Objavljeno: rezultate je tim predstavio u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Pomozite nam da budemo bolji.
