Nova studija povezuje promene nivoa mora sa intenzitetom zakopavanja organskog ugljenika u morskim sedimentima i otkriva da je najveće taloženje bilo pri nivou mora 10–40 m iznad današnjeg. Fosfat je ključan: viši nivoi zadržavaju nutrijent na policama i smanjuju produktivnost, dok niži nivoi povećavaju dovod fosfata i skladištenje ugljenika. Rezultati ukazuju da morsko dno igra veću ulogu u dugoročnom ciklusu ugljenika nego što se ranije mislilo, ali ovi procesi su prespori da bi ublažili današnje ljudske emisije.
Promene nivoa mora otkrivaju prirodni termostat Zemlje i sudbinu "izgubljenog" ugljenika
Photo Credit: iStock
Nova studija objavljena u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences ukazuje da su oscilacije nivoa mora tokom poslednjih 60 miliona godina mogle diktirati koliko je organskog ugljenika trajno zakopano u morskim sedimentima — i time doprineti dugoročnoj klimatskoj stabilnosti.
Ključno otkriće
Istraživači su utvrdili da je zakopavanje ugljenika bilo najintenzivnije kada je nivo mora ostajao u relativno uskom opsegu od oko 10–40 metara iznad današnjeg nivoa. U tom "slatkom pojasu" kombinacija hemije okeana i raspodele kiseonika pojačavala je taloženje organskog materijala na kontinentalnim policama.
Uloga fosfata i feedback mehanizmi
Fosfat je centralan činilac: kada su nivoi mora bili viši, veći deo fosfata se zadržavao na kontinentalnim policama i nije dopirao do otvorenog okeana, što je smanjivalo morsku produktivnost i količinu ugljenika koja tone i biva zakopana. Pri nižim nivoima mora, više fosfata stizalo je u otvoreni okean, podstičući veću biološku produktivnost i pojačano zakopavanje organskog ugljenika.
Metodologija
Autori, uključujući Rosalind E. M. Rickaby (Univerzitet u Oksfordu) i Zunli Lua (Syracuse University), kombinovali su podatke o akumulaciji fosfora, izotopima ugljenika i rekonstrukcije nivoa kiseonika u drevnim oceanima. Za rekonstrukciju kiseonika korišćen je odnos joda i kalcijuma iz školjki foraminifera — tehnika koja omogućava procenu oksigenacije prošlih morskih voda.
"Znamo da je atmosferski CO2 opao kako se Zemlja hladila, ali je bilo teško jasno odrediti gde je taj ugljenik završio," rekao je Rickaby. "Naši rezultati pokazuju da morsko dno igra znatno veću ulogu nego što se ranije mislilo."
Zašto je ovo važno
Studija pojašnjava kako prirodni povratni mehanizmi — u okviru specifičnih nivoa mora i hemijskih uslova u okeanu — mogu stabilizovati klimu na geološkim vremenskim skalama. Ipak, ovi procesi deluju presporo da bi neutralisali današnje ljudske emisije CO2, ali pomažu u izgradnji boljih klimatskih modela i razumevanju dugoročnih ciklusa ugljenika.
Laboratorijska merenja iz Luove grupe izvedena su uz podršku National Science Foundation, a rad nadograđuje ranija istraživanja koja su koristila iste proxy metode za rekonstrukciju starijih tropskih okeana.
Pomozite nam da budemo bolji.
