Studija započeta 1987. u Central Highlandsu Viktorije prvobitno je stajala iza politike velikih krčenja jasena. Ponovni pregled 2014. pokazao je da su parcele koje su bile proređene dale stabla sa oko 20% većim prečnikom i skladištile bar jednaku količinu ugljenika kao neposečene oblasti. Autori tvrde da proređivanje može istovremeno obezbediti drvnu sirovinu i sačuvati staništa i skladišta ugljenika, ali naglašavaju potrebu za opreznim lokalnim pristupom.
Revizija Studije iz Viktorije: Proređivanje Jasena Spašava Ugljenik i Staništa
Mountain Ash trees. CSIRO
Studija koja je počela 1987. u Central Highlands području Viktorije, Australija, dugo je citirana kao argument u prilog velikim krčenjima planinskog jasena. Prvobitni nalazi iz ranih 2000-ih sugerisali su da se jasen najbolje obnavlja u velikim krčnjama, pa su mnogi koji upravljaju šumama koristili te rezultate da opravdaju intenzivnu seču. Međutim, naknadna poseta lokaciji 2014. donela je neočekivane rezultate koji menjaju raniju interpretaciju.
Šta su istraživači uradili
U okviru eksperimenta iz 1987. upoređivane su tri vrste zahvata: velike krčnje (širine i preko ~305 m / 1.000 feet), male krčnje (neke ispod ~61 m / 200 feet) i parcele pod snažnim proređivanjem (gde je uklonjeno najmanje polovina stabala). Prvobitna analiza iz 2000-ih pokazala je da su velike krčnje podsticale obnovu planinskog jasena, dok su manje krčnje i proređivanja favorizovala brzorastuće akacije i druge vrste.
Novi nalazi iz 2014.
Kada su naučnici ponovo merili iste parcele 2014. godine, utvrdili su da je u proređenim parcelama najveličanstveniji odgovor došao od preživelih jasena. Najveća stabla na tim parcelama imala su prosečno oko 20% veći prečnik u odnosu na stabla u područjima bez seče. Takođe su skladištila bar jednaku količinu ugljenika kao i neposečene oblasti, što znači da su, u roku od nekoliko decenija, povratila ugljenik izgubljen usled seče i čak ga nadoknadila.
Zašto je to važno
Veća stabla imaju veću otpornost na požare i veću verovatnoću da formiraju duplje koje služe kao staništa za vrste poput greater glider-a i Leadbeater's possum-a. Autori studije ističu da proređivanje može predstavljati kompromis: omogućava proizvodnju drveta, a istovremeno čuva važne šumske strukture i skladišta ugljenika.
"Ovo je win-win-win ishod koji dovodi u pitanje lažnu podelu između zaštite prirode i proizvodnje," napisali su autori u tekstu za The Conversation.
Nalazi su objavljeni u časopisu Forest Science i dopunjuju dokaze iz Severne Amerike koji pokazuju slične efekte proređivanja u četinarskim šumama. Iako rezultati ne znače da su sva krčenja opravdana, oni ukazuju na to da pažljivo planirano proređivanje može pomoći da se postignu ciljevi i proizvodnje i očuvanja.
Ključne nijanse i opreza
Autori upozoravaju da efekti zavise od lokalnih uslova, intenziteta seče i načina upravljanja nakon seče. Proređivanje nije univerzalno rešenje za sve šume i treba ga primenjivati uz monitoring, zaštitu biodiverziteta i planove za otpornost na požare.
Pomozite nam da budemo bolji.
