Fosil zmije star oko 80 miliona godina iz São Paula, nazvan Tametara mirim, pokazuje morfološke znakove prilagođavanja podzemnom životu — zadebljalo koštano tkivo lobanje i smanjene vizuelne regije. U poređenju sa Dinilysia, rezultat sugeriše da su rane zmije brzo zauzimale različita staništa, umesto da su sve sledile isti evolutivni put. Studija u Nature naglašava retkost artikulisanih mezozojskih fosila i vrednost micro-CT skeniranja za razumevanje ranih faza evolucije zmija.
Fosil Tametara mirim (80 mil. god.) iz Brazila Menja Pogled na Poreklo Zmija
Photo Credit: Gabriel Ugueto
Retki, izuzetno dobro očuvan fosil zmije star oko 80 miliona godina, otkriven u državi São Paulo, daje nove dokaze o tome kako su rane zmije gubile udove i prelazile na gmizanje. Primerak, koji su istraživači identificirali kao novu vrstu Tametara mirim, sačuvan je u artikulisanom položaju — što je neuobičajeno za mezozojske zmije — i pruža retku priliku da se detaljno analizira morfologija ranih članova ove grupe.
Šta otkriva fosil?
Analiza lobanje pokazala je zadebljano, kompaktno koštano tkivo koje naučnici povezuju sa vrstama koje se kreću kroz zemlju glavom napred (fossorialni način života). Micro-CT skeniranje moždane duplje otkrilo je smanjene vizuelne regije i prednje moždane režnjeve, što je u skladu sa adaptacijom na podzemni život.
Upoređivanjem sa drugim ranijim zmijama — naročito sa Dinilysia — istraživači su primetili jasne razlike: dok Tametara mirim pokazuje znake prilagođavanja za kopanje, Dinilysia ima karakteristike koje više odgovaraju životu na površini. To ukazuje da su rane grane zmija vrlo verovatno brzo diverzifikovale i zauzele različita staništa, umesto da su sve prolazile kroz istu, linearno slednu adaptaciju.
Šira značenja nalaza
Studija objavljena u Nature podseća da su artikulisani Mesozojski fosili zmija izuzetno retki — manje od deset takvih nalaza je poznato — pa svaki novi primerak može značajno promeniti razumevanje ranih faza evolucije zmija. Nalaz takođe ističe važnost primene neinvazivnih metoda kao što je micro-CT skeniranje za proučavanje krhkih fosila bez oštećenja.
Osim paleontološkog značaja, otkriće ima i širi ekološki i konzervacijski kontekst: razumevanje načina na koji su ranije vrste reagovale na ekološke izazove pomaže u tumačenju kako savremene vrste odgovaraju na promene u životnoj sredini, a naglašava i potrebu zaštite lokaliteta sa fosilima i prirodnok istorijskih zbirki.
Autori studije zaključuju da su rani ogranci zmija verovatno zauzeli različite ekološke niše — neki su se specijalizovali za kopanje, drugi za život na površini, a treći su kasnije kolonizovali morske sredine.
Ovaj fosil predstavlja važan korak ka razumevanju pluralnih puteva evolucije zmija i podseća na to koliko malo još znamo o ranom razvoju ove raznovrsne grupe gmazova.
Pomozite nam da budemo bolji.
