The Phoenix Species Project: 200 miliona dolara za spašavanje 100 najugroženijih vrsta

Grupa koju čine Re:wild (povezana sa Leonardom DiCapriom), Bezos Earth Fund, Age of Union i Todd Graves Family Foundation pokrenula je inicijativu The Phoenix Species Project sa paketom od 200 miliona dolara. Cilj projekta je da „vrati sa ivice izumiranja 100 od najugroženijih vrsta na svetu“ i da podrži konkretne programe očuvanja i ponovnog uvođenja vrsta u njihova staništa.

Projekat je izuzetno složen zbog geografske rasprostranjenosti ciljnih vrsta i različitih potreba za očuvanje svake od njih — od uzgoja u zatočeništvu i vraćanja u prirodu do zaštite staništa i borbe protiv krijumčarenja. Pored entuzijazma, inicijativa je naišla i na kritikе.

Kritike i kontekst

The Independent izvestio je da su se pojavile optužbe za greenwashing — praksu u kojoj organizacije ističu ekološke inicijative dok se previdi ili minimizira njihov širi negativni uticaj. Takve kritike najčešće ciljaju percepciju da velike donacije služe i za reputaciono pozicioniranje donatora.

Natural History Museum podseća: „Nove procene ukazuju na otprilike osam miliona vrsta na Zemlji, od kojih je najmanje 15.000 ugroženo izumiranjem.“ To postavlja pitanje da li je čak i značajan iznos od 200 miliona dovoljan da pokrije širu krizu biodiverziteta.

Zašto je projekat važan — i problematičan

200 miliona dolara može značajno pomoći pojedinačnim programima spašavanja vrsta, posebno onima koje zahtevaju hitne intervencije (npr. anti-krijumčarenje, uzgojni programi, zaštita kritičnih staništa). Međutim, dugoročna uspešnost zavisi od sistemskih promena: zaštite ekosistema, zakonskih mera i lokalnog uključivanja zajednica.

Lista ciljanih vrsta po kategorijama

Spisak obuhvata 100 vrsta razvrstanih po kategorijama. Imena vrsta su ostavljena u originalnom/naučnom obliku radi prepoznavnosti i tačnosti:

Sisari (25)
Sumatran Rhino, Javan Rhinoceros, Tapanuli Orangutan, Tamaraw, Vaquita, Malayan Pangolin, Red Wolf, Indri, Golden-crowned Sifaka, Madame Berthe's Mouse Lemur, Delacour's Langur, Pig-tailed Langur, Southern Patas Monkey, Preuss's Red Colobus, Northern Muriqui, Brown Spider Monkey, Cotton-top Tamarin, Bawean Deer, Visayan Warty Pig, Banteng, Attenborough's Long-beaked Echidna, Central Rock Rat, Cozumel Harvest Mouse, Bahamian Hutia, Poncelet's Giant Rat

Ptice (15)
Kākāpō, Guam Kingfisher, Night Parrot, Vietnam Pheasant, Hawaiian Crow, Socorro Dove, Grenada Dove, Blue-eyed Ground-dove, Galápagos Petrel, Chatham Island Taiko, Medium Tree-finch, Maui Parrotbill, Cherry-throated Tanager, Fatu Hiva Monarch, Black-hooded Coucal

Gmizavci (22)
Gharial, Swinhoe's Softshell Turtle, Vietnamese Pond Turtle, Palawan Forest Turtle, Madagascan Big-headed Turtle, Magdalena River Turtle, Four-eyed Turtle, Bog Turtle, Western Swamp Turtle, Ploughshare Tortoise, Pancake Tortoise, Geometric Tortoise, Forsten's Tortoise, Fernandina Giant Tortoise, Fijian Crested Iguana, Pink Iguana, Jamaican Iguana, Union Island Gecko, Barbados Leaf-toed Gecko, Saint Lucia Racer, Antiguan Racer, Victorian Grassland Earless Dragon

Vodozemci (15)
Mountain Chicken, Hickory Nut Gorge Green Salamander, Taylor's Salamander, Cuetzalan Salamander, Río Faisanes Harlequin Toad, Bogotá Harlequin Toad, Restinga Toadlet, Red-banded Poison Frog, Redbelly Egg Frog, Nilgiris Torrent Frog, Nguru Warty Frog, Lake Junín Giant Frog, Helena's Stump-toed Frog, Casque-headed Painted Treefrog, Portland Ridge Frog

Ribe (8)
Bowmouth Guitarfish, Charco Azul Pupfish (izumrla u divljini), Golden Skiffia (izumrla u divljini), Vermilion Darter, Lake Tawar Carp, Hump-backed Mahseer, Red Pencilfish, Steinfort's Killifish

Ajkule i zrake (3)
Whitespotted Wedgefish, Shorttail Nurse Shark, Green Sawfish

Beskralješnjaci (3)
Appalachian Elktoe, Sulawesi Cardinal Shrimp, Polynesian Tree Snail

Zaključak

The Phoenix Species Project predstavlja značajan i ambiciozan pokušaj da se usmeri novac i pažnja na vrste koje su najviše ugrožene. Ipak, uspeh će zavisiti od transparentnosti, saradnje sa lokalnim zajednicama, dugoročnih mera zaštite staništa i sposobnosti da se izbegne reputaciono korišćenje inicijative bez stvarnih rezultata.