Spomen-ploča žrtvama logora Slana na Pagu uništena je četvrti put, nakon komemoracije 24. juna. Predstavnici Srpskog narodnog vijeća i Koordinacije jevrejskih opština traže od MUP-a i Direkcije policije hitnu i efikasnu istragu, kao i javnu osudu vandalizma od lokalnih i državnih vlasti. Logor Slana, deo sistema Gospić–Jadovno–Pag, bio je izuzetno brutalan: dr Đuro Zatezalo zabeležio je 40.123 ubijenih za 132 dana, a oko 8.000 žrtava stradalo je na Pagu.
Četvrti Put Uništena: Spomen-ploča Žrtvama Logora Slana Na Pagu — Traži Se Hitna Istraga
Getty © Stock foto/Danijel Pedi
Početkom avgusta ponovo je uništena spomen-ploča podignuta u znak sećanja na žrtve ustaškog logora Slana na ostrvu Pagu. Ploča je četvrti put postavljena na komemoraciji održanoj 24. juna u uvali Slana, a nasilni čin izazvao je oštre reakcije organizatora i predstavnika manjina.
Predstavnici Srpskog narodnog vijeća i Koordinacije jevrejskih opština javno su zatražili od Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Hrvatske i Direkcije policije da sprovedu efikasnu istragu i otkriju počinioce. Potpisnici saopštenja — Boris Milošević, Ognjen Kraus i Vesna Teršelič — zatražili su i javnu osudu vandalizma од стране lokalnih i državnih zvaničnika, kao i da Ministarstvo kulture i medija reaguje zbog uništavanja ploče na prostoru zaštićenog kulturnog dobra.
„Zahtevamo efikasnu istragu, javnu osudu vandalizma i da postavljanje nove ploče stavi pod nadležnost predstavnika Vlade Republike Hrvatske.“
Istorijski kontekst
Logor Slana, čije je postojanje manje poznato u odnosu na neke druge ustaške logore, smatra se jednim od najokrutnijih u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj (NDH). Smešten je na golom kamenom terenu bez vode i vegetacije, na oko pet kilometara od mesta Metajna, i nije obezbeđivao nikakve uslove za normalan život zatočenika.
Prvi zatočenici stigli su 24. juna 1941. — u početku Jevreji uhapšeni u Zagrebu, a ubrzo su dovedene i veće grupe Srba. U severnom delu logora bili su većinom Srbi (uz manji broj Hrvata), dok su u južnom delu bili Jevreji. Logor je prestao sa radom u avgustu 1941. након italijanske fašističke reokupacije ostrva на основу Rimskih ugovora.
Ostrvo Pag je činilo deo sistema logora Gospić–Jadovno–Pag. Istoričar dr Đuro Zatezalo zabeležio je da je за 132 дана na toj „ruti smrti“ ubijeno 40.123 zatvorenika; oko 8.000 njih stradalo je на Pagu — u logorima Slana i Metajna, kao i у vodama Jadranskog mora. Zatezalo je поименично пописао 10.502 жrtve.
Istorija obeležavanja i ponovljeni vandalski napadi
Prva spomen-ploča u uvali Slana postavljena je 1975. godine od strane Udruženja boraca ostrva Raba, ali je uništena 1991. Srpsko narodno vijeće obnovilo je ploču 2010. i ponovo 2013; у оба случаја плоча је уништена неколико дана након постављања. Novi čin vandalizma početkom avgusta pokazuje da se pitanje sećanja na zločine iz Drugog svetskog rata i dalje suočava sa izazovima, uključujući negiranje i istorijski revizionizam.
Portal srpskog nedeljnika "Novosti" izvestio je о slučaju, navodeći zahteve organizacija za hitnom reakcijom nadležnih organa. Organizatori ističu da trajno obeležavanje i zaštita memorijala zahtevaju angažovanje države i lokalnih institucija kako bi se sprečili budući napadi.
Zaključak: Uništavanje spomen-ploče u Slani nije samo čin vandalizma — to је napad na sećanje žrtava i na napore zajednica da očuvaju istinu o zločinima iz 1941. godine. Organizatori i civilno društvo traže brzu istragu, javnu osudu i konkretne mere zaštite memorijala.
Pomozite nam da budemo bolji.
