Studija objavljena u Environment & Health analizirala je 113 proizvoda za ličnu negu i čišćenje kupljenih u velikim američkim maloprodajama i utvrdila da 98% sadrži bar jednu nenavedenu hemikaliju, a 85% bar jednu poznatu ili potencijalno štetnu supstancu. Istraživači su koristili neciljani analitički pristup koji otkriva ceo hemijski sastav, a više od četvrtine proizvoda imalo je supstance koje su u suprotnosti sa reklamnim tvrdnjama. Autori pozivaju na veću transparentnost, nezavisna testiranja i strožiju regulaciju.
Novo istraživanje: 98% proizvoda sadrži nenavedene hemikalije — 85% sadrži potencijalno štetne supstance
(d3sign/Moment/Getty Images)
Nova studija objavljena u časopisu Environment & Health otkriva da većina proizvoda za ličnu negu i sredstva za čišćenje sadrže hemikalije koje nisu navedene na deklaracijama — često i supstance za koje postoji sumnja da su štetne po zdravlje.
Istraživači iz više američkih institucija analizirali su hemijski sastav 113 komercijalnih proizvoda iz 12 kategorija (uključujući deterdžente za veš, kreme za sunčanje, losione za bebe, šampone, dezodoranse i paste za zube). Proizvodi su kupljeni u maloprodajama Target, Amazon, Walmart i Dollar Tree; imena konkretnih proizvoda nisu objavljena.
Almost all products contained unlabeled chemicals. (Schultz et al.,Environ. Health, 2026)
Ključni nalazi
Tim je primenio pristup nazvan neciljana analiza (non-targeted analysis) koja daje sveobuhvatan inventar hemijskih supstanci prisutnih u uzorku, bez prethodnog ciljanog pretraživanja pojedinačnih molekula. Rezultati pokazuju:
- 98% testiranih proizvoda sadržalo je bar jednu hemikaliju koja nije bila navedena na etiketi.
- 85% sadržalo je bar jednu nenavedenu hemikaliju koja je poznata ili se sumnja da je štetna po ljudsko zdravlje.
- Više od 25% proizvoda imalo je supstance koje su u suprotnosti sa marketinškim tvrdnjama kao što su „100% prirodno“ ili „hipoalergeno“.
"Pronašli smo neotkrivene štetne hemikalije u proizvodima koji tvrde da ih ne sadrže", kaže Jenna Hua iz Million Marker Research Institute. "Nalepnica vas ne može zaštititi kada ne prikazuje šta se zaista nalazi u boci."
Zašto je to važno
Istraživanje se posebno osvrće na prisustvo endokrinih disruptora (EDC) — supstanci koje mogu imitirati ili blokirati hormonske signale u telu. EDC su povezani sa ozbiljnim zdravstvenim ishodima, uključujući neke vrste raka i poremećaje metabolizma. Autori upozoravaju da potrošači koji pokušavaju da izbegnu takve hemikalije na osnovu etiketa i deklaracija i dalje mogu biti izloženi riziku.
More than 1 in 4 products had chemicals that contradicted selling points. (Schultz et al.,Environ. Health, 2026)
Uzroci i ograničenja
Istraživači naglašavaju da ne tvrde nužno da su ove dodatne hemikalije namerno dodate: moguće su kontaminacije tokom proizvodnje ili skladištenja, kao i nepredviđene hemijske reakcije između sastojaka. Takođe, studija je identifikovala prisustvo supstanci, ali nije mjerila direktne zdravstvene efekte niti doze potrebne da bi nastala šteta — to ostaje tema za buduća istraživanja.
Preporuke
Autori pozivaju na strožu regulaciju i veću transparentnost, posebno za kategorije poput mirisa i botaničkih ekstrakata, gde se mnoge komponente kriju pod pojmom "fragrance" ili smatraju poslovnom tajnom. Preporučuju nezavisno testiranje gotovih, pakovanih proizvoda i razvoj metoda za praćenje izvora kontaminacije kroz lance snabdevanja.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Zaključak: Iako studija ne dokazuje štetu u konkretnim slučajevima, ona ukazuje na značajan problem prozirnosti u sastavu potrošačkih proizvoda i poziva na akciju regulatora, proizvođača i nezavisnih istraživača kako bi potrošači mogli donositi informisane odluke.
Studija: Schultz et al., Environment & Health, 2026.
Pomozite nam da budemo bolji.
