Studija UC Irvine na miševima otkriva da visok fruktozni kukuruzni sirup (HFCS) može menjati crevni mikrobiom i skratiti laktale — strukture koje apsorbuju masti, što smanjuje direktnu apsorpciju masti ali može povećati skladištenje energije i rizik od insulinske rezistencije. Efekat je prenošen transplantacijom mikrobiote, što potvrđuje ulogu bakterija. Nalazi su zasnovani na eksperimentima na miševima; neophodna su dodatna istraživanja kod ljudi.
HFCS Može Povećati Apsorpciju Masti: Studija na Miševima Otkriva Ulogu Crevnog Mikrobioma
A detailed human digestive system anatomy illustration with red blood cells in the background.
Novo istraživanje Univerziteta Kalifornija, Irvine pokazuje da visok fruktozni kukuruzni sirup (HFCS), zaslađivač kojega često nalazimo u gaziranim pićima i prerađenoj hrani, može promeniti crevni mikrobiom i način apsorpcije masti kod miševa. Studija otkriva mehanizam koji bi mogao doprineti gojenju i insulinskoj rezistenciji, ali autori ističu da su potrebne dodatne studije kod ljudi.
Šta su naučnici uradili?
Istraživači su u eksperimentima na miševima proučavali efekat blokiranja enzima Ketohekzokinaza‑C (KHK‑C), važnog za preradu fruktoze u tankom crevu. Miševima je do 12 nedelja data voda sa HFCS, a tim je pratio telesnu težinu, udeo masnog tkiva, nivo glukoze u krvi i apsorpciju masti.
Ključni rezultati
Miševi kojima je u tankom crevu bio onemogućen rad KHK‑C unosili su približno isti broj kalorija kao kontrolna grupa, ali su značajno manje dobijali na težini, ostajali mršaviji i pokazivali bolju osetljivost na insulin. Razlika nije bila posledica manjeg unosa hrane, već promena u načinu prerade fruktoze i u sastavu crevne mikroflore.
Mikrobiom i lakteli — neočekivani saveznik fruktoze
Kada fruktoza nije normalno razgrađena u tankom crevu, ona putuje dublje kroz digestivni trakt i menja sastav crevnih bakterija. Te mikrobiološke promene dovele su do preoblikovanja laktela — sitnih limfnih sudova unutar resica tankog creva koji apsorbuju dijetalne masti. U izmenjenih miševa lakteli su bili kraći i apsorbovali su manje masti, pa je više masti prolazilo kroz organizam umesto da uđe u krvotok.
Transplantacija mikrobiote potvrđuje ulogu bakterija
Da bi potvrdili uzročnu ulogu mikrobioma, istraživači su preneli crevne bakterije iz izmenjenih miševa u zdrave jedinke. Primaoci su razvili slične promene u laktelima i smanjenu apsorpciju masti, što upućuje da je promenjena mikroflora ključni pokretač efekta.
Ograničenja i implikacije za ljude
Važno je naglasiti da su eksperimenti sprovedeni na miševima i da rezultati ne dokazuju da će isti efekti nastupiti kod ljudi. Ipak, studija otkriva nov detaljan mehanizam — preko crevnog enzima, mikrobioma i laktela — koji bi mogao postati cilj budućih terapija za regulaciju apsorpcije masti ili prevenciju metaboličkih bolesti. Do potvrde kod ljudi, najpametnije je smanjiti unos HFCS‑a i prerađene hrane kao deo opštih preporuka za zdravu ishranu.
Objavljeno: Rad je objavljen u časopisu Science Advances (2026). Citiranje: Lopez, M. L., et al., Intestinal fructose catabolism promotes obesity and insulin resistance via ileal lacteal remodeling. Sci. Adv. 12, eaec0481 (2026). DOI: 10.1126/sciadv.aec0481. Newsweek je kontaktirao UC Irvine School of Medicine za komentar.
Pomozite nam da budemo bolji.
